تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٦١ - خطبه پيغمبر

روزى كه آسمانها و زمين را آفريد دوازده ماه است» (توبه: ٣٦)، كه چهار ماه آن حرام است اين چهار ماه: ذو القعده، ذو الحجه و محرم پى در پى است و رجب جداگانه.

هان! ابلاغ كردم، خدايا شاهد باش.

(١) مردم! حقى زنان به شما دارند و حقى شما به زنان، حق شما اين است كه كسى را به خوابگاهتان راه ندهند، بدون رضايت شما احدى را به خانه وارد نكنند، دامن به ناپاكى نيالايند و چنان كه عفت را از دست دادند، خداوند به شما حق داده بر آنها سخت بگيريد، در بستر از آنان كناره‌گيرى كنيد (و اگر اين واكنش ملايم سودمند نيفتاد) آنها را با زدن، نه چندان دردناك تنبيه كنيد. اگر پذيرفتند و گردن نهادند خوراك و پوشش معمول و متعارف آنها بعهده شماست. زنان امانت خدايند در دست شما، به حكم قرآن كام گرفتن از آنها را بر خود حلال كرده‌ايد، پس در باره آنان از خدا بترسيد و خيرانديشى مرا در حق آنها بپذيريد.

(٢) مردم! مؤمنان با هم برادرند و براى هيچ مؤمن مال برادرش روا نيست جز با طيب نفس و رضاى خاطر. هان، ابلاغ كردم، خدايا شاهد باش، مبادا پس از مرگ من به كفر پيشين باز گرديد و به جان هم افتاده گردن يك ديگر را بزنيد. من يادگارى ميان شما نهادم كه اگر به آن چنگ زنيد هرگز گمراه نشويد: كتاب خدا و خاندانم. هان، ابلاغ كردم، خداوندا گواه باش.

(٣) مردم! خداى شما يكى است؛ پدرتان يكى است؛ همه فرزند آدميد و آدم از خاك است.

ارجمندترين شما نزد خدا پرهيزگارترين شماست و هيچ عربى بر عجمى فضيلت ندارد مگر به تقوى. هان ابلاغ كردم؟ گفتند: آرى. فرمود: پس حاضران به غايبان برسانند.

(٤) مردم! خدا براى هر وارثى سهمى از ارث معين كرده؛ وصيت بيش از ثلث مال براى هيچ وارثى قابل تنفيذ نيست، فرزند خانواده مربوط به صاحب خانه است و زناكار جز سنگ نصيبى ندارد (اگر چه ثابت شود كه ديگرى با اين زن رابطه نامشروع داشته فرزند متعلق به شوهر زن خواهد بود بر خلاف سنت جاهليت قبل از اسلام كه چنين فرزندى را قابل الحاق به زناكار مى‌دانستند. البته حديث مربوط به جايى است كه قضيه مشتبه باشد، ولى اگر قطعى بود چنان كه شوهر يك سال در مسافرت باشد و ماه يازدهم همسرش فرزندى بياورد، از نظر اسلام هم قابل الحاق به شوهر نيست). هر فرزندى پدر خود را انكار كند و هر غلامى غير از مولاى خود مولايى انتخاب نمايد، خدا و ملائكه و همه مردم او را لعنت كنند و خداوند، نه درخواست عفوى از او پذيرد و نه فديه‌اى.

«و السلام عليكم و رحمة اللَّه و بركاته»