تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٦٠١ - سخنان كوتاه آن حضرت در اين زمينهها پند، حكمت، زهد و
(١) ١٥١. پرسيدند در وصيتهاى لقمان (به فرزندش) چه بود؟ فرمود: مطالب عجيبى بود، و از همه عجيبتر اينكه به فرزندش گفته بود، از خدا چنان بيمناك باش كه اگر به اطاعت جن و انس بر او وارد شوى باز (براى گناهانى كه احيانا كردهاى) احتمال عذاب دهى، و به رحمتش چنان اميدوار باش كه اگر با گناه جن و انس وارد شوى چشم اميد داشته باشى، سپس امام ٧ فرمود: هيچ مؤمنى نيست جز اينكه در قلبش دو نور است:
نور ترس، و نور اميد، و اگر هر يك را وزن كنند از ديگرى فزونتر نباشد.
(٢) ١٥٢. ابو بصير گويد: از آن جناب پرسيدم: ايمان چيست؟ فرمود: ايمان به خدا اين است كه نافرمانيش نكند، گفتم: اسلام چيست؟ فرمود مسلمان كسى است كه چون ما (مسلمانان) عبادت كند و چون ما (به قانون اسلام و به قبله اسلام حيوان را) سر ببرد.
(٣) ١٥٣. هيچ كس سخن هدايتآميزى نگويد كه مردم به كار بندند جز اينكه همانند هر كه عمل كند اجر برد، و هيچ كس گفتار ضلالتآورى نگويد كه مردم به كار گيرند، جز اينكه به قدر هر عملكننده گناه دارد.
(٤) ١٥٤. عرض كردند: نصرانيان گويند شب ميلاد (مسيح) بيست و چهار ماه «كانون»[١] بوده، فرمود: دروغ گويند، نيمه «حزيران[٢]» بوده، و در نيمه «آزار[٣]» شب و روز مساوى شود.
(٥) ١٥٥. حضرت اسماعيل پنج سال از حضرت اسحاق بزرگتر بوده، و «ذبيح» (كه دستور قربانيش آمد) اسماعيل بود، نمىبينى خداوند از قول حضرت ابراهيم فرمايد:
«پروردگارا، فرزندى از شايستگان به من عنايت فرما.» (صافات: ١٠٠). از خدا خواست كه پسرى شايسته به او عطا كند، و در سوره «صافات» فرمايد: «به پسرى بردبار مژدهاش داديم.» (آيه ١٠١). يعنى به اسماعيل (سپس بعد از نقل جريان قربانى) فرمايد: «و او را به اسحاق كه پيغمبرى شايسته بود، مژده داديم.» (صافات: ١١٢). پس هر كه تصور كند اسحاق ٧ از اسماعيل بزرگتر است قرآنى را كه خدا نازل فرمود تكذيب كرده است.
(٦) ١٥٦. چهار چيز از اخلاق پيغمبران است: نيكى، سخاوت، صبر بر مصائب، و رعايت حق مؤمن.
(٧) ١٥٧. آن مصيبت را كه بر آن صبر كنى و مستوجب اجر الهى شوى، مصيبت مشمار، مصيبت آن است كه چون فرود آيد صبر نكنند و از اجر و ثوابش محروم مانند.
(٨) ١٥٨. روى زمين و ميان اين خلق، خدا بندگانى دارد كه (مردم) براى حاجتهاى دنيا و آخرت بدانها پناه برند، اينان به حق مؤمنند، و در قيامت ايمن. هان! محبوبترين بندگان نزد خدا كسى است كه مؤمن فقيرى را در امر دنيا و معاشش يارى دهد. به مؤمنين كمك كند، و سود بخشد و ناملايمات را از آنها بگرداند.
[١]( كانون اول و دوم، دو ماه از ماههاى رومى. مطابق ماه اول و دوم زمستان است).
[٢] ماه نهم رومى مطابق اول تابستان.
[٣] اولين ماه بهار.