تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٣٣٩ - سخنان كوتاه آن حضرت در باب اين معانى(حكمت، موعظه، تشويق و تهديد)
(١) دو صفحه در تورات است كه در يكى نوشته: هر كه بر دنيا غمين گردد بر قضا و قدر الهى غضب كرده، هر مؤمنى كه از مصيبت خود به مخالف دين شكوه كند شكايت خدا را به دشمنش برده، هر كه به طمع مال در برابر توانگرى تواضع كند دو سوم دينش از دست رفته، آن كه قرآن خواند و پس از مرگ به دوزخ رود از آنهاست كه آيات خدا را بمسخره گرفته.[١] (٢) و در صفحه ديگر نوشته: هر كه مشورت نكند پشيمان شود، هر كه در جمع مال انحصار طلب باشد، او هلاك شود، و فقر، مرگ بزرگتر است.
(٣) مغز (و حقيقت) انسان زبان اوست، و عقلش دينش، و مردانگيش تابع وضعى است كه براى خود بوجود آورد، روزى قسمت شده، روزگار دست بدست مىگردد، و مردم تا حضرت آدم همه برابر (و برادر) اند.
(٤) به كميل بن زياد فرمود: آرام باش، تا شهره نشوى، خود را نهان كن تا نامت نبرند، بياموز تا عالم شوى، لب فرو بند تا سالم مانى، اگر (خدا) دينش را به تو شناساند چه باك كه مردم را نشناسى يا آنها ترا نشناسند.
(٥) آن (نابخرد) را كه با كسى نسازد كه از سازش با او ناگزير است، حكيم نتوان گفت.
(٦) چهار سخن حكيمانه است كه اگر در طلبش بر گرده شتر نشينند و بيابانها پيمايند سهل است: ١- هيچ كس جز به خداى خود چشم اميد ندوزد ٢- جز از گناه خويش نترسد ٣- چون (پرسند و) نداند از گفتن نمىدانم خجالت نكشد ٤- و از فرا گرفتن دانش تكبر نكند.
(٧) به عبد اللَّه بن عباس نوشته: اما بعد، آنچه را به كارت آيد بجوى و آنچه را به كار نيايد وانه، چه آنگاه توانى به سودمند رسى كه بيهوده را كنار نهى (و انسان نمىتواند هم به كارهاى ثمربخش پردازد، هم به امور بىحاصل. نيرو در هر طرف مصرف شود از طرف ديگر كاسته خواهد شد) تو (پس از مرگ) به آن چيزها مىرسى كه پيش فرستادهاى نه به آنها كه پشت سر گذاشتهاى، آنچه را فردا خواهى ديد چنان تعبيه كن كه دوست دارى ببينى (عبارت مبهم است و با حدس و تخمين ترجمه شد).
(٨) بهترين چيزى كه تواند دل دوستان را بدست آرد و كينه از دل دشمنان برگيرد خوشروئى در برخورد است، و احوالپرسى در غياب، و گشادهروئى در حضور.
(٩) هيچ بنده طعم ايمان را نچشد تا وقتى كه بداند آنچه (از خير و شر) به او رسيده ممكن نبود نرسد و آنچه نرسيده ممكن نبود برسد.
(١٠) پروردگارا! چه تيره بخت است آن (كوردل) كه آنچه را از (آثار) پادشاهى و قدرت تو مىبيند در برابر آنچه چشم و دلش نمىبيند حقير و بىمقدار نشمارد (عبارت متن چنين است «من لم يعظم ... يعنى بزرگ نباشد، ولى معلوم است كه اين كلمه تحريف شده و على القاعده مانند فقره بعد «لم يصغر» بوده و همين طور ترجمه شد) و از او بدبختتر كسى كه آنچه را از (آثار) ملك و
[١] قرآن كه آن زمان نازل نشده بوده و لا بد مراد مطلق كتاب آسمانى است و شايد« كتاب الله» بوده و در نقل روات تحريف شده.