تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ١٦٩ - آدابى كه براى اصحابش بيان فرموده كه مجموعا چهار صد حكم مربوط به امور دين و دنياست
از گرده شتر مىريزد. هر دردى در داخل بدن است بجز زخم و تب كه بر (ظاهر) بدن وارد مىشوند. سوزش تب را با بنفشه و آب سرد فرو نشانيد كه حرارت تب (گوئى) از گرماى جهنم است. تا مرض بر صحت غلبه نكند، مسلمان نبايد دوا بخورد. (١) دعا قضا و قدر محكم را برگرداند، آن را آماده كنيد و بكار بريد. (٢) وضوى بعد از وضو، ده حسنه دارد پس خود را طاهر كنيد. (٣) از تنبلى حذر كنيد كه تنبل حق خدا را ادا نمىكند. (٤) بوى ناراحتكننده بدن را با آب برطرف كنيد. (٥) خود را (هميشه) وارسى كنيد، خدا بنده كثيفى را كه موجب آزار همنشين است دوست ندارد. (٦) در نماز با ريش خود بازى نكنيد و به كارى كه شما را مشغول كند نپردازيد. (٧) كار خير را پيش از آنكه مانعى رخ دهد، انجام دهيد.
(٨) جان مؤمن از او در رنج است و ديگران از او در راحت. (٩) بيشتر سخنانتان ذكر خدا باشد. (١٠) از گناه حذر كنيد كه گاهى جلوى روزى را مىبندد. (١١) بيماران را با صدقه درمان كنيد. اموالتان را با زكات بيمه كنيد. (١٢) نماز وسيله تقرب پرهيزگاران است. (١٣) حج، جهاد ناتوانان است. (١٤) خوشرفتارى با شوهر جهاد زنان است. (١٥) فقر بزرگترين مرگ است. (١٦) كمى عائله خود ثروتى است. (١٧) اندازه نگه داشتن نصف زندگى است. (١٨) غصه نصف پيرى است.
(١٩) مرد ميانهرو بينوا نشود. (٢٠) آن كه مشورت كند، هلاك نشود. (٢١) احسان جز با مردم شرافتمند و ديندار روا نيست. (٢٢) هر چيز ميوهاى دارد و ميوه كار خير زود از بند رها شدن است[١].
(٢٣) هر كه يقين به پاداش دارد سخاوتمندانه بخشش كند. (٢٤) هر كه هنگام مصيبت دست بر ران زند اجر خود را پامال كرده. (٢٥) بهترين عمل مؤمن انتظار فرج است. (٢٦) هر كه پدر و مادرش را غمگين كند بر آنها ستم كرده است. (٢٧) روزى را با صدقه فرود آريد. (٢٨) بلاهاى گوناگون را با دعا برانيد، پيش از نزول بلا دست بدعا شويد، به آن خدائى كه دانه را شكافته، و انسانها را آفريده هجوم بلا به جانب مؤمن از سرازير شدن سيل از بالاى تپه و دويدن ستوران سريعتر است. سلامت از بلاهاى توانفرسا را از خدا بخواهيد كه بلاهاى سخت، دين را بر باد مىدهد. (٢٩) سعادتمند كسى است كه از سرگذشت ديگران عبرت گيرد.
(٣٠) اخلاق خوب را با رياضت بر خود تحميل كنيد كه بنده مؤمن با اخلاق خوش به درجه روزهدار نمازگزار مىرسد. (٣١) هر كه بداند شراب حرام است و بخورد خدا او را از چرك و خون دوزخيان بخوراند هر چند آمرزيده باشد. (٣٢) نذر گناه صحيح نيست. قسم
[١] بنقل خصال و مواعظ العدديه: ميوه احسان تعجيل در آن است و اين نقل صحيحتر بنظر مىرسد كه زود چراغ روشن كردن با ميوه احسان مناسبت روشنى ندارد، و از اين هر دو بهتر اين كه« سراح» بدون نقطه يا« سراج» با نقطه اشتباه شده چنان كه در مجمع البحرين و غيره نقل شده، يعنى ميوه كار خير زود از بند رها شدن است.