تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٦٤٣ - از سخنان حكيمانه آن حضرت

(١)

از سخنان حكيمانه آن حضرت‌

(٢) نمازهاى نافله براى هر مؤمن وسيله تقرب به خداست. (٣) حج، جهاد هر ناتوان است.

(٤) هر چيز را زكاتى است، و زكات بدن روزه‌هاى مستحب است. (٥) بالاترين عبادت پس از خداشناسى، انتظار فرج است، (٦) آن كه پيش از حمد و ثناى خدا و صلوات بر پيغمبر دعا كند، بى‌زه كمان كشيده. (٧) هر كه يقين به عوض دارد سخاوتمندانه ببخشد هر چند (از طبقه متوسط و) ميانه‌رو باشد[١]. (٨) تدبير، نيمى از زندگى است، (٩) محبت با مردم نيمى از عقل است، (١٠) غصه زياد پيرى آرد، (١١) عجله و شتابزدگى همان تندخوئى است، (١٢) كمى عائله خود گشايشى است، (١٣) هر كه پدر و مادر را اندوهگين كند به آنها ستم كرده، (١٤) هر كه در مصيبت دست روى ران و يا دست بر دست زند اجرش پامال شود، مصيبت خود اجر و پاداشى ندارد جز با صبر و گفتن: انا للَّه و انا اليه راجعون، ما از آن خدائيم و باو باز گرديم.

(١٥) هنگام رسيدن آسيب، احسان جز در حق صاحب دين يا صاحب گوهر احسان نيست، (١٦) خدا كمك را بقدر حاجت رساند، و صبر را بقدر مصيبت، (١٧) هر كه ميانه‌روى و قناعت كند نعمتش پايدار ماند، هر كه تبذير و اسراف كند نعمت از كفش برود. (١٨) اداى امانت و راستى روزى را جلب كند، خيانت و دروغ فقر و نفاق آورد، (١٩) و چون خدا براى مور شر خواهد دو بال برايش بروياند تا پرواز كند و طعمه پرندگان شود. (٢٠) احسان جز با سه شرط، احسان نباشد، كوچك دانستن، نهان ساختن، و تعجيل كردن. آن كه احسان را كوچك شمارد برادرش را بزرگ شمرده، و آن كه احسانش را بزرگ داند برادرش را كوچك دانسته، آن كه احسانش را بپوشاند كردارش ارجمند شود، (٢١) و آن كه به وعده زودتر وفا كند، عطا را گواراتر سازد.

[١] جمله و ان امر و اقتصد، بايد تحريف شده باشد و اين حديث در وافى از حضرت صادق ٧ چنين نقل شده: ما عال امرؤ اقتصد، مردى كه ميانه‌روى كند فقير نشود.