تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٦٢٩ - سفارشهاى آن جناب به هشام و توصيف عقل

و به اندك راضى نشوند، خود را با اينكه زيرك و نيكند بد دانند.

(١) هشام! حياء از ايمان است، و ايمان در بهشت، بيشرمى از جفاست، و جفا در دوزخ.

(٢) هشام! سخنگويان سه دسته‌اند: سودبر، سالم، هلاك. سودبر كسى است كه ذكر خدا گويد، سالم كسى است كه لب فرو بندد، و هلاك آن است كه در باطل فرو رود. خدا بهشت را بر هر زشت‌گوى بدزبان بى‌حيائى كه باك ندارد چه گويد و چه گويندش، حرام كرده.

ابو ذر رضى اللَّه عنه، مى‌فرمود: اى جوينده دانش، اين زبان هم كليد خير است، و هم كليد شر، بر دهانت همچون سيم و زرت مهر زن.

(٣) هشام! آن بنده كه دورو و دو زبان دارد، بد بنده‌اى است، در حضور از برادرش تعريف كند و در غياب گوشت او را (به غيبت) خورد، اگر نصيبى يابد بر او رشگ برد، و چون گرفتار شود او را وانهد. پاداش احسان از همه خيرات زودتر رسد و مكافات ظلم از همه كيفرها سريعتر آيد، بدترين بندگان خدا كسى است كه از ترس زبانش همنشينى او را خوش ندارند، و آيا چيزى جز محصولات زبان، مردم را به رو در آتش افكند؟ نشان خوبى اسلام مرد، ترك سخنان بيهوده است.

(٤) هشام! مرد تا هم بيمناك، و هم اميدوار نباشد مؤمن نيست، و تا بيم و اميد او را به كار واندارد، بيمناك و اميدوار نيست.

(٥) هشام! خداى عز و جل فرموده: «به عزت و جلالم، به عظمت و قدرتم، به نورانيت و بلندى مقامم، هيچ بنده خواست مرا بر خواست خود ترجيح ندهد جز آنكه بى‌نيازيش را در دلش قرار دهم، و همتش را در آخرتش، و از ضايع شدن نگاهش دارم، و آسمان و زمين را ضامن روزيش گردانم، و براى او پشت سر تجارت هر تاجر باشم».

(٦) هشام! غضب كليد شر است، ايمان آن كس كاملتر است كه از همه مؤمنان خوشخويتر باشد، اگر با مردم آميزش دارى چنانچه بتوانى كارى كن كه دست تو از همه دستها بالاتر باشد (و هميشه حق تو بر آنها بيشتر از حق آنها بر تو باشد).

(٧) هشام! رفق و مدارا را از دست مده كه رفق مبارك است، و خشونت شوم، مدارا و احسان و خوش اخلاقى سرزمينها را آباد، و روزيها را زياد كند.