تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٥١٩ - قسمتى از سخنان آن حضرت كه بعضى از شيعيان آن را«درفشانى» ناميده

اهداكننده است، و نامه دليل ارزش نويسنده است.

(١) ٧٧. علم سه گونه است: ١- (فهم) آيات محكم (تفسير قرآن) ٢- (شناخت) واجبات عادلانه (فقه) ٣- (آگاهى از) سنت استوار (روش پيغمبر «ص» سيره‌[١]).

(٢) ٧٨. مردم سه گونه‌اند: جاهلى كه از علم گريزان است، عالمى كه علم نزارش ساخته و عاقلى كه براى دنيا و آخرتش كوشش مى‌كند.

(٣) ٧٩. هر كه سه خصلت دارد احساس غربت نكند: تربيت خوب، بى‌آزارى، و اجتناب از بدبينى.

(٤) ٨٠. روزها سه تاست: ديروز كه رفت و باز نمى‌گردد، امروز كه بايد غنيمتش دانست، و فردا كه آرزوئى بيش نيست.

(٥) ٨١. هر كه سه خوى ندارد ايمانش سود نبخشد: حلمى كه نادانى جاهلان را از او بگرداند، پرهيزگارى‌اى كه از حرام بازش دارد، و اخلاقى كه بتواند با مردم بسازد.

(٦) ٨٢. هر كه سه خصلت دارد ايمانش كامل است: هنگام غضب از جاده حق بيرون نرود، وقت خشنودى به باطل نگرايد، و در حال قدرت گذشت كند.

(٧) ٨٣. دنيادار به سه چيز محتاج است: آرامش بدون سستى، گشايش با قناعت، و شجاعت بدون تنبلى.

(٨) ٨٤. عاقل نبايد سه چيز را هيچ گاه فراموش كند: ناپايدارى دنيا، گردش حالات، و آفتهائى كه هيچ كس از آنها در امان نيست.

(٩) ٨٥. سه چيز بطور كامل در يك نفر جمع نشود: ايمان، عقل، و كوشش.

(١٠) ٨٦. برادران سه گونه‌اند: جانى و مالى، و اين دو برادر راستين‌اند، و سوم آن كه خواسته خود را از تو مى‌گيرد و رفيق را براى لذت خود مى‌خواهد، او را معتمد مشمار (و بر او تكيه مكن).

(١١) ٨٧. هيچ بنده تا سه خصلت نداشته باشد حقيقت ايمان در او به كمال نرسد. فقه دين (شناخت احكام اسلام)، اندازه‌گيرى صحيح در امر معاش، و صبر بر مصائب، و لا قوة الا باللَّه العلى العظيم.

[١] بعضى تفسير كرده‌اند به: علم توحيد و اخلاق و فقه. تفسيرهاى ديگرى هم شده است.