تحف العقول ت جنتی - ابن شعبه حرّاني - الصفحة ٤٥١ - سفارشهاى آن حضرت به«جابر جعفى»

(١)

حديثهاى طولانى امام باقر، محمد بن على ٨ در اين زمينه‌ها: پند، حكمت، امر به معروف، نهى از منكر، زهد و ...

سفارشهاى آن حضرت به «جابر جعفى»

(٢) جابر! پنج چيز را از مردم زمانه غنيمت شمار: ١- اگر حاضر باشى نشناسندت ٢- اگر غايب شوى نجويندت ٣- اگر در محفل (مشورت) باشى از تو رأى نخواهند ٤- اگر گوئى نپذيرند ٥- و اگر خواستگارى كنى رد كنند. و پنج چيز را به تو سفارش مى‌كنم: اگر ستمت كردند ستم نكن، اگر به تو خيانت كردند خيانت نكن، اگر تكذيبت كردند خشم مگير، اگر ستودندت شاد مشو، اگر نكوهشت كردند برنياشوب. بنگر اگر آن عيب كه گويند در خود بيابى (بدان كه) از چشم خدا افتادن، براى آشفتن از حرف حق مصيبتى است بزرگتر از افتادن از چشم خلق، كه از آن مى‌هراسى، و اگر خلاف گويند، (اين تهمت ناروا براى تو) ثوابى نابرده رنج است.

(٣) بدان كه تو «ولى» (يار و پيرو) ما نخواهى شد جز آنگاه كه اگر همشهريانت همه گويند: مرد بدى هستى نگران نشوى، و اگر همه گويند مرد خوبى هستى دلخوش نگردى، بلكه (در هر صورت) خود را بر كتاب خدا عرضه كنى، اگر به راه آن مى‌روى، در آنچه خواسته پارسا باشى، پارسائى. بدان چه خواسته راغب باشى، مايلى. از تهديدش بيمناكى، ثابت باش و بشارتت باد كه هر چه گويند زيانت نرساند، و اگر از قرآن جدائى چرا به خود مغرور شوى؟ مؤمن پيوسته در رنج جهاد با نفس است تا بر خواهشهاى آن غالب آيد، گاه او كجيهاى نفس را راست كند، و در محبت خدا مخالفت هوى كند و گاه نفس او را درغلطاند، و به دنبال هوس كشد، اما خدايش دست گيرد تا برخيزد، و خطايش را چشم پوشد تا متذكر گشته، به توبه و ترس گرايد، و (از اين تجربه تلخ) بينش و معرفت افزايد، چه بيم (از عذاب و كيفر گناه) در دلش فزون گردد، چنان كه خداوند فرمايد: «آنها كه «تقوى» دارند، چون وسوسه‌اى از شيطان بدانها رسد متذكر شده در دم بينا شوند.» (اعراف: ٢٠١).

(٤) اى جابر! روزى اندك خدا را كم مشمار تا شاكر باشى، طاعت بسيار خود را اندك شمار تا عيب خود