آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٣٢٩ - يادداشتهاى باب سوم

يادداشت‌هاى باب سوم‌

شماره ٢٦ ص ١٢٥ سطر ١٠:

مراد از حلال و طيب (پاكيزه) چيست؟

بدان كه مشهور بين فقها آن است كه حلال و طيب مترادفند، يا آنكه حلال آن است كه شارع حلال كرده و منهى نيست و طيب و پاك آن غذايى است كه نفس خوشش مى‌آيد و از آن لذت مى‌برد و گفتند: غذاى طيب به چند معنا اطلاق مى‌شود:

اول: لذت بخش، دوّم: آنكه شارع حلال كرده، سوم غذايى كه پاك است، چهارم: غذايى كه مضر به نفس و بدن نيست. و غذاى خبيث يا ناپاك معانيش مقابل اين اقسام است.

شماره ٢٧ ص ١٢٥ سطر ٢٧:

بحثى در غذاى حلال و حرام و شبهه‌ناك داير است كه در مرآة العقول چنين آمده است:[١] به اينكه بين اصحاب اختلاف است كه آيا بين حلال و حرام واسطه‌اى موجود است عده‌اى گفتند:

بين آن دو واسطه‌اى نيست هر چه دليل، بر حرمت آن دلالت كند حرام است و هر غذايى كه دليل، بر آن دلالت بر تحرير نكند حلال است مگر آنكه نهى كراهتى به آن بخورد.

حلال و حرام تنها در ظاهر و شريعت معنى مى‌دهند [و حلال حقيقى و حرام حقيقى معنا ندارد] مثل طهارت و نجاست كه تابع ظاهر شريعت است پس هر چه را كه نجاستش معلوم نباشد طاهر است اگر چه در نزد شخصى كه به نجاست آن عالم است نجس باشد، نجاست واقعى معنايى ندارد به همين خاطر پيامبر و ايمه : با منافقين معاشرت مى‌كردند و جز آنچه ظاهر شريعت حكم مى‌كند عمل نمى‌كردند.

عده‌اى از علما گفتند كه بين حرام و حلال واسطه موجود است و آن شبهات است چنان كه در اخبار وارد شده است كه: «حلال بين و حرام بين و شبهات بين ذلك فمن ترك الشبهات نجا من المحرمات و من اخذ بالشبهات ارتكب المحرمات و هلك من حيث لا يعلم»: حلال روشن و حرام مشخص و شبهاتى كه بين حلال و حرام است هر كس از شبهات پرهيز كند از محرمات سالم مى‌ماند و هر كس مرتكب شبهات شود داخل در محرمات مى‌شود و از راهى كه نمى‌داند هلاك مى‌شود.

[١] مرآة العقول، جلد ١٢، علامه مجلسى.