آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٣٦٥ - يادداشتهاى باب پنجم

صرف كند كه براى وى قرب به سوى خدا نمى‌آورد و لو بداند كه منجر به حرام نمى‌شود.

از مرآة ج ١٢ شماره ٨١ ص ٢٦٠ سطر ١٣:

مرحوم علامه در الميزان مى‌فرمايد: تقواى دين به يكى از امور زير حاصل مى‌شود:

ترس و اميد و دوستى خداى تعالى فرمود وَ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ شَدِيدٌ وَ مَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٌ وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ حديد ٢٠/.

در آخرت عذابى دردناك مى‌شود و يا آمرزش و رضايت الهى نصيب وى مى‌گردد و زندگانى دنيا جز متاعى فريبنده نيست.

بنا بر اين مؤمن بايد حقيقت دنيا را دريابد و آن عبارت است از اينكه بداند كه وراى آن دارى است كه به نتايج اعمال خود مى‌رسد كه عذابى دردناك براى گناهان مى‌باشد كه نتيجه آن خوف است و يا آمرزشى كه نتيجه آن اميد است و طبيعت‌هاى مردم در اين اهداف مختلف آمده است.

عده‌اى كه غالب و اكثرى مردم هستند بر ايشان ترس حكمفرماست و به همين انگيزه و از ترس عذاب الهى عبادت حق سبحان مى‌كنند عده‌اى ديگر اميد بر ايشان غالب است و هر چه بيشتر در وعده‌هاى الهى از نعمت‌ها و كرامت‌هاى وى فكر كند اميدش بيشتر مى‌گردد و به همين جهت در تقوى مى‌كوشد و اعمال صالح را انجام مى‌دهد.

دسته سوم كه علما بالله هستند خدا را از ترس عقاب و طمع و در ثواب عبادت نمى‌كنند بلكه چون شايستگى عبادت دارد او را مى‌پرستند، زيرا اسماى حسناى الهى و صفات علياى ربوبى را شناختند پس ايشان به حقيقت خداى تعالى را عبادت مى‌كنند و جز وجه الله چيزى را نمى‌خواهند و به عقاب توجهى ندارند تا از آن بترسند و به عذاب اعتنايى ندارند تا به نجات از آن اميد بندند.

مرآة العقول ج/ ١١/ ١٧٣ گويم: در حقيقت اين دسته خدا پرستان واقعى هستند و آن دو دسته نهايت هدفشان خودشان مى‌باشند. گرچه اعمال آنها صحيح است و قول به عدم صحت افعال عبادى و بطلان آن نادرست است ولى در واقع خودشان محور هستند. بدان كه امر دقيق و ناقد بصير است چه بسا كسانى كه توهم دارند كه از دسته سوم هستند اگر خوب بشكافند خود محور عبادت‌