آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ١٨٨ - علاج ريا

باطنى او را ريا و اظهار اخلاص مى‌دانستند او را دشمن مى‌داشتند و اتفاقا خداى تعالى راز وى را بر ملا مى‌كند تا آنكه همه خلق او را دشمن داشته باشند و نيز خداى شخص ريا كار را به مردم معرفى مى‌كند و خشم خويش را نسبت به او عيان مى‌كند و اگر اخلاص مى‌داشت خداى اخلاص او را براى مردم بر ملا مى‌كرد و او را در نزد مردم عزيز مى‌نمود و مردم را مسخر او مى‌كرد و زبانها را براى سپاس بر او مى‌گشود.

حكايت شده است كه مردى از بنى اسرائيل با خود گفت: خداى را چنان عبادت كنم كه مردم از عبادتهاى من بگويند! مدت مديدى عبادت مى‌كرد و در آوردن طاعت و عبادت كوشش وافر مى‌نمود، ولى از هر محلى عبور مى‌كرد به او مى‌گفتند: رياكار! سپس به خود روى آورد و به خود گفت: رنج بيهوده بردى و عمر خودت را به پوچ هدر دادى! حال وقت آنست كه براى خداى عبادت كنى نيّت خود را دگرگون كرد و عملش را براى خداى خالص نمود، اين بار از هر محلى كه عبور مى‌كرد مى‌گفتند: انسان متقى و باورعى است. و مانند اين گفتار از قول پيامبر سابقا گذشت كه فرمود: خداى تعالى فرمود بر توست كه عملت را بپوشانى و بر من است كه اظهارش كنم. ائمه اطهار : فرمودند: خداى تعالى ثنا را قسمت مى‌كند، همان طور كه روزى را تقسيم مى‌كند، با آنكه مدح مردم نفعى به حال او ندارد و او پيش خدا مذموم است و از اهل آتش مى‌باشد و در صورتى كه در نزد خداى تعالى شخصى صالح و مورد رضايت باشد و از جمله مقربان الهى باشد مذمت مردم به او ضررى نمى‌رساند. چگونه مذمت و يا كيد مردم به او ضرر مى‌زند در صورتى كه پيامبر ٦ مى‌فرمايد: هر كس ستايشهاى خدا را بر ستايشهاى مردم برگزيند خداى تعالى رنج مردم را كفايت مى‌كند. پيامبر ٦ فرمود: هر كس كار آخرت خود را درست كند، خداى تعالى امر دنيايش را اصلاح مى‌كند و هر كس بين خود و خداى را درست كند خداى تعالى بين او و بين مردم را درست مى‌كند.

و شايسته است كه نياز سخت و بيچارگى روز قيامت را متذكر شود كه چگونه به ثواب اعمال نياز دارد، زيرا يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ‌[١]: روزى كه مال و فرزندان فايده‌اى نمى‌بخشد مگر آنكه كسى قلب سالم آورده باشد. (٦٢) لا يَجْزِي والِدٌ عَنْ وَلَدِهِ‌[٢] پدر از فرزند كفايت نمى‌كند. و صديقين به خود مشغول مى‌شوند و هر كدام مى‌گويند وا نفسا! وا نفسا! چه برسد به ديگران. پس شايسته نيست كه اعمال غير خالص را يدك بكشند.

[١] - ٢٦/ شعراء، ٨٨.

[٢] - ٣١/ لقمان، ٣٣.