آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٧٦ - فصل ٤ كار و كسب مسلمان براى چيست؟
ابن عباس گفت: من خوارى طلب را كشيدم تا به عزّت استادى رسيدم. و حكيمى گفت:
هر كس رنج ساعتى از طلب را بر خود هموار نسازد در خوارى نادانى ابد الدهر بماند و از پيامبر ٦ روايت شد: چاپلوسى از اخلاق مؤمن نيست مگر در طلب دانش.
فصل [ [٣] علم مفيد]
امام صادق ٧ فرمود: دانش مردمان را در چهار خصلت يافتم (٢٠): اول آنكه پروردگارت را بشناسى، دوم: آنكه كار خدا را با خود بدانى، سوم: آنكه بدانى خدا از تو چه مىخواهد و چهارم: آنكه بدانى چه چيز تو را از دينت بيرون مىكند. و از امام صادق ٧ آمده است كه آن حضرت فرمود: خداى تعالى پيامبرى را نفرستاد جز آنكه سه پيمان از او گرفت:
اقرار به بندگى و خلع شريك از خدا و اينكه حق تبارك تعالى آنچه را بخواهد محو مىكند و آنچه را كه بخواهد اثبات مىكند.
فصل [ [٤] كار و كسب مسلمان براى چيست؟]
وقتى كه نفاست اين دو گوهر (علم و عمل) را دانستى بدان كه غير اين دو گوهر باطلند و خيرى در آنها نيست و بيهودهاند و ثمرهاى بر آنها مترتب نيست، زيرا غير اين دو يا امورى هستند كه چارهاى از انجام آن نيست نظير غذا كه ضرورت انسانى است و يا امورى كه زايد بر ضرورتند.
پس دو قسم شد قسم اوّل: قوت و غذا و طلب غذا ناپسند نيست، بلكه طلب رزق از عبادت است. رسول خدا ٦ فرمود: زحمتكش براى عيال مثل مجاهد در راه خداست. و امير المؤمنين ٧ فرمود: تجارت كنيد خدا به شما بركت مىدهد، زيرا از رسول خدا ٦ شنيدم مىفرمود: روزى ده قسمت است نه قسمت آن در تجارت است و يك قسمت در غير آن است. و امام صادق ٧ فرمود: گناه مرد همين بس كه عايلهاش را بدون خرجى مىگذارد. پيامبر ٦ فرمود: ملعون است ملعون است كسى كه عايلهاش را بدون خرجى بگذارد و بنا بر اين بايد مراعات چند چيز شود.
اوّل: بايد طلب روزى حلال و ترك حرام بلكه ترك مال شبههناك كرد، زيرا اقدام بر مال مشتبه انسان را در حرام مىافكند. رسول خدا ٦ فرمود: كسى كه برايش تفاوت نمىكند كه از كجا كسب كند، براى خداى تعالى هم تفاوت نمىكند كه از كجا او را داخل در آتش جهنم كند.
دوم: به آنچه كه او را كفايت مىكند قناعت نمايد اگر صنعتكارى است كه در طول روز يك