آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٥٨ - سليمان و آصف برخيا

اسم اعظم در اين سخن است «يا حىّ يا قيّوم» و گفته شده اسم اعظم «يا ذا الجلال و الاكرام» است عده‌اى ديگر گفتند در اين سخن است: «يا هو يا من لا هو الّا هو».

سخن عده‌اى ديگر آنكه اسم اعظم همان «اللَّه» است و آن از: (١) اسماى مشهور پروردگار است. (٢ و ٣) بالاترين مقام را در ذكر و دعا دارد (٤) و امام همه اسما است.

(٥) و كلمه اخلاص مختص به اوست و (٦) شهادت به او داده مى‌شود.

و اين قول خيلى به صواب نزديك است، زيرا رواياتى كه مدلول آن اين است كه «اللَّه» اسم اعظم مى‌باشد فراوان است.

[امتيازات «اللَّه»]

پس بدان كه اين اسم مقدس امتيازاتى بر سائر اسماء دارد:

اول: اللَّه اسم خاص ذات مقدس حق است كه مخصوص اوست و به حقيقت و يا مجاز بر ديگران اطلاق نمى‌شود. خداى تعالى فرمود: «هل تعلم له سميّا»[١] آيا جز اللَّه را ديديد كه اسم اللَّه داشته باشد.

دوم: اين اسم دلالت بر ذات دارد و هر كدام از باقى اسماء بر معانى ديگر دلالت دارند مثل قادر كه بر قدرت دلالت دارد و عالم كه بر علم دلالت دارد و امثال آن.

سوم: همه اسماء به اين نام ناميده مى‌شود و او به اسم ديگرى ناميده نمى‌شود مثلا به اسم الهى صبور مى‌گويند كه وى اسمى از اسماء اللَّه است و نمى‌گويند: اللَّه اسمى از اسماى صبور يا رحيم يا شكور است و با شش امتيازى كه قبلا گذشت مجموع امتيازات اين اسم به نه مى‌رسد.

سليمان و آصف برخيا

و روايت شده است كه سليمان ٧ وقتى آمدن بلقيس را فهميد و بين آنها تنها يك فرسخ مانده بود فرمود: أَيُّكُمْ يَأْتِينِي بِعَرْشِها قَبْلَ أَنْ يَأْتُونِي مُسْلِمِينَ‌[٢] كى تخت بلقيس را مى‌تواند بياورد قبل از آنكه بلقيس و اطرافيان به تسليم بيايند؟ قالَ عِفْرِيتٌ مِنَ الْجِنِ‌[٣] عفريتى از جن (يعنى يكى از سركشان اجنّه كه بسيار زيرك بود) گفت: أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ‌

[١] - ١٩/ مريم، ٦٥.

[٢] - ٢٧/ نمل، ٣٨.

[٣] - ٢٧/ نمل، ٣٨.