آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٦٩ - فضيلت علم

فقير بدهد، بعد ديد كه فقير رفته است، آن را به ديگرى بدهد و به مالش بازنگرداند.

تتمّه (در اقسام صدقه)

صدقه بر پنج قسم است صدقه مالى و اين قسم گذشت.

دوم صدقه مقام و آن شفاعت كردن ديگران بواسطه آبرو و موقعيت است. حضرت پيامبر ٦ فرمود: بهترين صدقه‌ها صدقه زبان است پرسيدند يا رسول اللَّه! صدقه زبانى چيست؟ فرمود: شفاعتى كه اسيرى را رها كند و خونى را حفظ كند و نيكى‌اى را به برادرى برساند و بدى‌اى را دفع نمايد و گفته شده تعويذ جاه و مال مواسات در آن دو است.

سوم: صدقه راى است و آن عبارت از مشورت مى‌باشد و پيامبر ٦ فرمود: از دانشى كه برادرت راهنمايى كند و فكرى كه او را درست كند به برادرت صدقه (هديه) بده.

چهارم: صدقه زبان كه وساطت بين مردم و تلاش در خاموش كردن آتش اختلاف و اصلاح بين مردم مى‌باشد.

لا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْواهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاحٍ بَيْنَ النَّاسِ‌[١] خداى تعالى فرمود: بسيارى از درگوشيهاى ايشان فايده‌اى ندارد جز آن كسى كه به صدقه و يا خوبى و يا اصلاح بين مردم دستور دهد.

پنجم: صدقه علم صدقه علم بخشش علم به اهل و شايستگان آن است و از پيامبر ٦ وارد شده كه فرمود: از جمله صدقات آن است كه مرد دانشى ياد بگيرد و به مردم ياد دهد و فرمود: زكات علم تعليم دانش به نادان است. و از امام صادق ٧ آمده كه: هر چيز زكاتى دارد و زكات علم اين است كه به اهل آن آموخته شود.

فضيلت علم‌

صاحب كتاب منتقى اليواقيت بدون ذكر وسايط از محمد بن على بن الحسين بن زيد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب : روايت كرد كه فرمود: امام رضا از پدرش موسى بن جعفر از پدرش امام جعفر صادق : از پدرش امام باقر ٧ از پدرش على بن الحسين (ع) از پدرش امام حسين ٧ از پدرش امير المؤمنين ٧ براى من حديث كرد و فرمود: از رسول خدا ٦ شنيدم كه مى‌فرمود: طلب دانش بر هر زن و مرد مسلمان واجب‌

[١] - ٤/ نساء، ١١٤.