آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٢٠٣ - اما عقل ادلهاى كه وجوب شكر منعم(نعمت دهنده) را ثابت مىكند بر لزوم ذكر نيز دلالت دارند،

باب پنجم از ملحقات دعا ذكر است‌

علت تاليف اين كتاب آگاهى بر فضيلت دعا و اشاره به مطالب سودمندى بود كه دعاكننده از آن سود مى‌جست و تاكنون مطالبى قانع‌كننده و كافى در اين زمينه برشته تحرير در آمد، علاقه دارم بعد از اين بحث مقدارى از ذكر سخن بگويم. زيرا ذكر در فضيلت، با دعا برابر است همان طور كه بر دعا ترغيب شده ذكر نيز مورد تشويق و ترغيب قرار گرفته است (٢- ٦٤) و در دستيابى به مراد و دورى از خطرات و سختيها جانشين دعا مى‌شود و از مطالب سودمند گذشته در مورد دعا روشن شد كه هم عقل و هم نقل يعنى كتاب و سنت بر آن سفارش مى‌نمايند، و مشخص شد كه دعا بلا پديد آمده را برمى‌دارد و بدى فرود آمده را باز مى‌گرداند. و مقاصد بشر كه عبارت از جلب منافع و حفظ و تداوم نعمت و منافع موجود را برمى‌آورد همه اين خاصيت‌ها و فوايد سودمند در ذكر نيز موجود است، تك تك اين موارد در ضمن مطالبى كه گفته مى‌آيد روشن مى‌شود. اكنون در مورد اهميت ذكر، سخن كنيم: ذكر و ياد خدا[١] مورد توجه شده و سفارش گرديده و ترغيب و تشويق شده است، عقل و نقل هم در اين باره دلالت دارند:

اما عقل: ادله‌اى كه وجوب شكر منعم (نعمت دهنده) را ثابت مى‌كند بر لزوم ذكر نيز دلالت دارند،

زيرا شكر هم قسمى از اقسام ذكر است و چون ذكر ضرر احتمالى را بر طرف مى‌كند، و هر گاه گمان به پديد آمدن ضررى رود در صورت توان جلوگيرى از آن لازم است. و اما در مورد مطلب نخست كه شكر منعم واجب و لازم است، روايتى از حسين بن زيد از امام صادق ٧ وارد شده است كه امام صادق ٧ از رسول خدا ٦ حديث كرد كه فرمود:

هر جمعى كه در مجلسى حضور پيدا كنند و خداى را ذكر نكنند و بر پيامبرشان درود نفرستند آن مجلس مجلس حسرت و وبال گردن ايشان در روز قيامت خواهد شد. و از امام صادق (ع) آمده است كه آن حضرت فرمود: هر جمعى كه در مجلسى نشستند، و در آن ياد خدا و اهل بيت‌

[١]