يادداشت شماره (١) صفحه ٢١ سطر ٤ ١- امروزه نقش دعا به عنوان يك پناهگاه روحى در مقابل ناملايمات تمدن جديد غير قابل انكار است، روانشناسان بيدار براى معالجه بيمارانى كه از خود و اطرافيان خود نااميد شده‌اند، دعا را توصيه مى‌كنند. و بهترين روش درمان بيماريهاى روانى را تكيه به خداى تعالى و نيايش به درگاه پاكش مى‌دانند.

بشر بدون تكيه‌گاه، چون علفى بى‌ريشه، دستخوش تندباد حوادث است، و خود را در دار هستى تنها مى‌يابد. نگرانى از بيمارى، ندارى، تشويش از آينده‌اى مبهم و سرانجام هراس از نيستى و نابودى يعنى مرگ همانند خوره روح سرگردان وى را مى‌خورد و هر روز بر هراس وى مى‌افزايد. بى‌هدف خود را به سرگرميهاى آنى، فيلم‌ها، دانس‌ها، مشروبات الكلى و مواد مخدر مشغول مى‌كند تا از خويش فرار كند، و خويش را نفى كند همه اينها از بى‌اعتقادى به نيرويى است كه توانا و محيط بر همه چيز، و مدبّر و سرپرست همه مى‌باشد. امّا ياد خدا و نيايش به درگاه بلندش و تكيه بر خدا همه نگرانيها را برطرف مى‌سازد. كافى است، لحظه‌اى با خداى خويش خلوت كند و مشكلات خويش را با وى در ميان گذارد و از او حلّ گرفتاريهاى خويش را بخواهد، عقده روانى او گشوده مى‌شود، و هيولاهاى مهيب روان به تاريكى فرار مى‌كنند، وى آرام و قرار مى‌يابد بلكه انسان خدا پرست عقده‌اى پيدا نمى‌كند تا در آن درگاه بگشايد، زيرا خويش را در حضور كسى مى‌بيند كه به مصالح وى آن طور كه بايد، اقدام مى‌كند و تربيت وى را به نحو احسن بر عهده دارد. و ابراهيم وار مى‌گويد: الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ وَ الَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَ يَسْقِينِ وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ وَ الَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحْيِينِ وَ الَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ‌[١] ترجمه از الهى قمشه‌اى:

(مى‌پرستم) همان خدايى كه مرا بيافريد و به لطف خود به راه راستم هدايت مى‌فرمايد، همان خدايى كه چون گرسنه شوم به كرم خود مرا غذا مى‌دهد، و چون تشنه شوم سيراب مى‌گرداند، همان خدايى كه چون بيمار شوم مرا شفا مى‌دهد همان خدايى كه مرا (از حيات چند روزه دنيا) مى‌ميراند و سپس به حيات ابدى آخرت زنده مى‌گرداند.

[١] شعراء، ٧٨ تا ٨٢.