آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٧٥ - فصل ٢ حقوق معلم و متعلم
[عالم از خدا مىترسد]
و از امام صادق ٧ در مورد گفتار حق عز و جل: إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ آمده است كه فرمود: يعنى هر كس كردارش گفتارش را تصديق كند عالم است و هر كس كردارش گفتارش را تصديق نكند عالم نيست. (١٩) و از پيامبر ٦ وارد شده كه فرمود: خداى تعالى به بعضى از انبيايش فرمود: بگو به آنانى كه براى غير دين علم مىآموزند و براى غير عمل علم مىاندوزند و دنيا را براى غير آخرت مىخواهند براى مردم پوستين ميش مىپوشند در حالى كه قلبهايشان همانند گرگ است و زبانهايشان شيرينتر از عسل و كارهايشان تلختر از صبر است: آيا با من حيلهگرى مىكنيد و مرا استهزا مىكنيد آزمايشى را براى شما در نظر مىگيرم كه حكيم در آن وامىماند. پيامبر ٦ فرمود: مثل كسى كه نيكى را مىداند و عمل نمىكند مثل چراغى است كه به مردم روشنى مىبخشد، ولى خود را مىسوزاند.
فصل [ [٢] حقوق معلّم و متعلّم]
حال كه ادب دانشمند با پروردگارش را دانستى و اينكه چگونه بايد بعد از دانش اندوزى با خداى تعالى رفتار كرد پس كيفيّت تأدبش با استادش را بدان كه چگونه بايد در حال فراگيرى و بعد از آن رفتار كند. عبد اللَّه بن حسن بن على از پدرش و او از جدش ٧ روايت كرد كه جدش فرمود: از جمله حقوق آموزگار بر دانش آموز اين است كه دانش آموز از او زياد سؤال نكند و در جواب از او سبقت نگيرد وقتى از او روى برگرداند اصرار نكند لباس (رسمى) را به هنگام خستگى در نياورد و با دست به سمت او اشاره نكند با گوشه چشم به او ننگرد و در محفل وى مشورت نكند و از اسرار او نجويد و نگويد كه فلانى بر خلاف تو گفته است و راز او را بر ملا نكند و در نزد او غيبت نكند و در زمان حضور و غيبت استاد، او را حفظ كند و عموما به همه سلام كند و مخصوصا او را تحيّت و درود بگويد و در مقابلش بنشيند و اگر استاد نيازى دارد از همه جلوتر به خدمتش قيام كند و از طول صحبت او خسته نشود عالم همانند خرمايى است كه در انتظار بايد نشست تا كى بهرهاى از آن فرو مىريزد و دانشمند بسان روزه دار شب زنده دار مجاهد در راه خداست. وقتى دانشمندى بميرد در اسلام خللى ايجاد مىشود كه تا روز قيامت آن خلل جبران نمىشود و هفتاد هزار ملايكه مقرب آسمان طالب علم را مشايعت مىكنند.