آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ١٣٩ - امر هفتم اظهار خشوع
دنباله (٤٠)
آمين گو در دعا شريك است خداى تعالى فرمود: قَدْ أُجِيبَتْ دَعْوَتُكُما[١] دعاى شما دو نفر مستجاب شد. و آن دو نفر يكى حضرت موسى (ع) بود كه دعا مىكرد و ديگرى حضرت هارون (ع) بود كه آمين مىگفت و لذا دعا را به هر دو نسبت داد و فرمود: قَدْ أُجِيبَتْ دَعْوَتُكُما.
على بن عقبه از مردى از ابا عبد الله نقل كرد كه فرمود: وقتى كارى پدرم را محزون مىكرد، زنها و كودكان را جمع مىكرد، و دعا مىكرد و آنها آمين مىگفتند.
سكونى از امام صادق ٧ روايت كرد كه آن حضرت فرمود: كه دعاكننده و آمين گو در دعا شريكند.
امر هفتم: اظهار خشوع
خداى تعالى فرمود: «ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً»: خداى را با زارى و پنهانى بخوانيد. و در دعا ائمه ٧ آمده است: هيچ راهى براى فرار از عذاب تو نيست جز آنكه انسان به سوى تو فرار كند.
از جمله چيزهائى كه خداى تعالى به موسى (ع) امر كرد: اين است كه اى موسى! وقتى مرا بخوانى ترسان و هراسان باش! و صورتت را به خاك بمال! و با بهترين اعضايت مرا سجده نما و در حالت قيام دعا نما و با خشوع و با قلبى ترسناك با من مناجات كن. خداى تعالى به عيسى (ع) وحى كرد: اى عيسى بسان درخواست غريق اندوهگينى كه ياورى ندارد دعا كن! عيسى! قلبت را ذليل من كن! و در پنهانى يادم نما! و بدان كه: خوشحالى من در تبصبص و تملق به من است و در اين حال زنده باش! (٤١) و نه مرده دل. و صداى حزين خود را به من بشنوان! و وقتى خداى تعالى موسى و هارون ٨ را به سوى فرعون فرستاد به ايشان فرمود: لباس فرعون شما را نترساند زيرا (ناصيه) افسارش در دست من است و از گل زندگى دنيا و زينتهاى مترفان كه فرعون از آن متمتّع است خوشتان نيايد، اگر من هم مىخواستم به شما زينتهايى مىدادم كه فرعون مىفهميد كه از قدرت او خارج است ولى من آنها را براى شما نمىپسندم و دنيا را از شما دور مىكنم و اين گونه با دوستانم رفتار مىكنم و من دوستانم را از نعمتهاى دنيا دور مىكنم چنان كه چوپان گوسفندانش را از علفزارهاى خطرناك دور مىكند و
[١] - ١٠/ يونس، ٨٩.