دارم كه كنيز من در نزد تو باشد مرد گفت: من زن ندارم و در خانه‌ام زنى زندگى نمى‌كند (كه كنيز تو پيش او باشد) چگونه كنيز تو در نزد من باشد؟ گفت: من اين كنيز را با تو قيمت مى‌كنم و تو ضامن قيمت مى‌شوى! وقتى كه من آمدم اين كنيز را به من بفروش و من وى را مى‌خرم و اگر از او لذت بردى بر تو حلال باشد. مرد پذيرفت و با قيمت معامله را محكم كرد. مولاى كنيز به سفر رفت و كنيز در مدتى نزد مرد ماند تا آنكه كام دل از او گرفت سپس نماينده يكى از خلفاى بنى اميه براى خريد كنيز به مدينه آمد، از جمله كنيزانى كه مأموريت داشت بخرد همين كنيز بود.

والى مدينه براى او شخصى را فرستاد و از او خواست كه كنيز را بفروشد مرد مدنى گفت: مولاى كنيز در سفر است ولى والى او را مجبور به فروش كرد و بيش از مبلغى كه مولاى كنيز قيمت كرده بود به او پرداخت. وقتى كنيز با (جمع كنيزان) از مدينه خارج شد مولاى كنيز از سفر برگشت و به نزد او آمد و اولين چيزى كه پرسيد از كنيز بود كه حالش چطور است. آن مرد قصه را باز گفت و تمام قيمتى كه والى مدينه پرداخته بود، چه اصل قيمتى كه مولاى كنيز معين كرده بود و چه بهره آن را، جلوى او گذاشت. به او گفت اين قيمت كنيز است مرد ابا كرد و گفت همان قيمتى كه با تو معين كرده بودم برمى‌دارم و بقيه پول از آن توست و گوارايت باشد. خداى تعالى به حسن نيتش با او چنين رفتار كرد.

بدان كه تقوى دو قسمت دارد تقواى اكتساب و تقواى اجتناب. مقصود از تقواى اكتساب انجام اعمال صالح و طاعات مى‌باشد و منظور از تقواى اجتناب ترك منهيات است تقواى اجتناب سالمتر و شايسته‌تر و مهمتر از تقواى اكتسابى است زيرا در صورتى كه اجتناب از محارم شود تقواى اكتسابى مفيد فايده است و ثمرات فعل طاعات و تقواى اكتساب و لو اندك باشد با وجود اجتناب از محارم پاكيزه و سالم مى‌ماند و اين از لابلاى مطالب مذكور كه: دعاى اندك با اعمال نيكو بسان نمك در طعام است و نظاير آن از مطالب فوق، روشن گرديد.

بنا بر اين با تكرار آن كلام را، طولانى نمى‌كنيم. و قسمت اكتساب با ضايع كردن قسمت اجتناب ثمرى ندارد و اين مطلب از لابلاى اين كتاب روشن شد و خبر معاذ در اثبات اين مطلب كافى است. و نيز از گفتار آن قريشى به پيامبر ٦ كه گفت: ما در بهشت درختان زيادى داريم حضرت فرمود: بلى، ولى شما را بر حذر مى‌دادم كه بر آن درختان آتشهايى بفرستيد كه آنان را بسوزاند. و از آن حضرت ٧ آمده است كه حسد (ش ٨٢) حسنات را مى‌خورد چنان كه آتش هيزم را از بين مى‌برد، و از ائمه اطهار ٧ آمده است كه فرمودند: تلاش و كوشش كنيد و اگر عمل نمى‌كنيد معصيت نكنيد هر كس بنا مى‌كند و خراب نمى‌كند خانه‌اش بالا مى‌رود، گرچه بنايش‌