آداب راز و نياز به درگاه بى نياز (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم محمدحسين نائيجي - الصفحة ٣٢٧ - يادداشتهاى باب دوم
سوم: متوسط بين آن دو به اينكه هر بهره دنيايى كه كمك كار اعمال اخروى باشد از دنيا نيست و اگر انگيزه آن بهرهمندى دنيايى تنها باشد ولى به قصد استعانت بر تقوى نباشد همان قسم دوم يعنى دنياى ناپسند است و از زمره دنيا محسوب مىشود.
از امام صادق ٧ روايت شده است كه فرمود: سر همه گناهان دوستى دنياست مرحوم مجلسى در مرآه مىفرمايد: زيرا خوىهاى زشت در دوستى دنيا پنهان است و همه زشتىهاى شهوت و غضب در ميل به دنياست و خلاصى از دوستى دنيا ممكن نيست مگر آنكه زشتيهاى دنيا و خوبيهاى آخرت شناخته شود و نفس انسانى تصفيه گردد، و قواى شهوى و غضبى تعديل شود.
شماره ٢٣ ص ١٠٣ سطر ٢٠:
ايا فقير و غنى در صورتى كه هر كدام به وظايف خويش عمل كنند، ولى غنى به دليل تمكن مالى خيرات و مبرّات بيشترى نمايد در رتبه مساويند، يا آنكه چون آنچه از اعمال كه فقير انجام مىدهد غنى نيز انجام مىدهد و اضافه بر آن خيرات ديگر هم مىنمايد پس غنى افضل باشد؟
روايت على بن ابراهيم از امام صادق ٧ كه در آن شكايت فقرا مطرح شده است كه اغنيا به دليل تمكن مالى مىتوانند بنده آزاد كنند و حج نمايند و ساير اعمال برّ را انجام دهند ولى ما نمىتوانيم قابل توجه است حضرت رسول خدا ٦ فرمود كه هر كس صد بار تكبير گويد و صد بار تحميد نمايد و صد بار تسبيح كند بهتر از همه آنهاست، چنان كه تهليل در روز قيامت بهتر از همه آن اعمال است اغنيا با شنيدن آنها تكبير و تهليل و تسبيح و تحميد گفتند حضرت فرمود:
«ذلك فضل الله يؤتيه من يشاء» بر طبق اين روايت غنا و غنىّ افضل است.
مرحوم مجلسى مىفرمايد:[١] فقر و غنا سلامتى و بيمارى و عزت و ذلت و شهرت و گمنامى و ساير اين حالات جهات زيادى دارند و به لحاظ اشخاص و احوال و ازمنه احكامى متفاوت دارند و تنها خداى تعالى عالم به همه تفاصيل است، ولى چون خداى تعالى به لطف عميم خويش آنچه را كه مصالح عباد در آن است انجام مىدهد لذا بنده بايد همه آنها را به مولايش واگذار كند و راضى به قضا و صابر بر بلاى وى باشد و نعمتهاى او را شاكر باشد، و لذا حالى را كه عاقبت آن را نمىداند اختيار نكند بنا بر اين غنا براى غنى بهتر است و الّا مولايش با وى چنين
[١] مرآة العقول، ج ١٢، ص ١٦٠، چاپ اسلاميه.