اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٧٢
تأليف، وعظ و ارشاد اشتغال داشت و از علماى بزرگ كربلا به شمار مىرفت.[١]
خاطرهاى از كربلا
يكى از آقايانى كه در كربلا ميهمان ايشان بود، نقل مىكند:
«من در زمان جوانى به عتبات مقدسه مشرف شدم و در كربلا، وارد بر آقا شيخ محمّد على قمى گرديدم. يك روز كه به منزلشان مىرفتم، مقدارى ميوه گرانقيمت تهيه كردم و با خود بردم. آقا به من فرمودند: «اسباب زحمت براى ما درست كردى، چون ما قدرت تهيه اينگونه چيزها را نداريم. حالا كه تو آوردى، فردا بچهها از ما مطالبه نظاير آن را خواهند كرد».[٢]
بازگشت به قم
آيت اللّه حائرى قمى، در سال ١٣٤٩ ه. ق- كه ٥٠ ساله بود- به قصد زيارت مرقد مطهر حضرت امام رضا عليه السّلام، به سوى ايران حركت كرد. وى در مشهد مقدس بر آيت اللّه حاج آقا حسين طباطبايى قمى وارد، و بر او ميهمان شد. آيت اللّه قمى، وى را به بازگشت به زادگاهش- كه داراى حوزهاى باشكوه و آبرومند گرديده، و از طرفى با توطئههاى گوناگون رژيم پهلوى براى انهدام آن روبهرو بود- بسيار ترغيب نمود. ايشان نيز در همان سال به قم آمد و مقدمش از سوى زعيم حوزه، آيت اللّه حائرى يزدى، گرامى داشته شد. به اصرار آيت اللّه حائرى، وى در قم ساكن شد و به خدمات دينىاش پرداخت.[٣]
تدريس
آيت اللّه حاج شيخ محمّد على حائرى قمى، از همان اوان ورود به قم، شبها
[١]. تهرانى، نقباء البشر، ج ٤، ص ١٣٦٩.
[٢]. صحفى، داستانهاى جالب، ص ١٩٢.
[٣]. تهرانى، نقباء البشر، ج ٤، ص ١٣٦٩.