يكى از آثار و بركات وجود الذريعة آشنايى دانشمندان جهان با مكتب تشيع و خدمات آنان است. چه بسيار عالمانى كه هرگز تشيع را جزو ملل و اقوام قابل اعتناى اسلام نمى‌شمردند، اما وجود اين كتاب شريف، تشيع را بدانها شناساند و در سطح جهان معرفى نمود.

حكايت ذيل از علامه شيخ محمّد جواد مغنيه (د. ١٤٠٠ ه. ق)، صاحب تفسير الكاشف و الفقه على مذاهب الخمسة، نقل گرديده است.

«يكى از مستشرقان فرانسوى به اتفاق يكى از دوستانم در بيروت به منزل من آمدند. در ضمن پرسشهايى كه در پيرامون مذهب اماميه شد، مى‌گفت: من براى به دست آوردن آثار علماى اسلام به يكى از كتابخانه‌هاى پاريس مراجعه مى‌كردم و از كتابدار كتاب كشف الظنون و ذيول آن را براى مطالعه مى‌گرفتم و هرگاه به اسم شيعه برمى‌خوردم، آنها را فرقه‌اى از صوفيه مى‌پنداشتم و زود از آن مى‌گذشتم. تا روزى، طبق عادت خويش كه فهرست كتابهاى اسلامى را از كتابدار خواستم، الذريعه را نيز برايم آورد و من با ديدن آن متعجب گشته پى به اشتباه سخت خود بردم و ديدم اين فرقه اسلامى داراى تأليفاتى در تمام فنون هستند. پس از كنجكاوى از محل آنان دانستم كه در تمام كشورهاى اسلامى وجود دارند و چون بيروت نزديكترين شهر بود كه مى‌توانستم به آن سفر كنم، لذا به بيروت آمدم تا از شما پيرامون تاريخ پيدايش اين مذهب و علما و دانشمندان و محل سكونت آنان پرسش نمايم».

مرحوم آيت اللّه سيد احمد شبيرى زنجانى مى‌نويسد:

«... آقا شيخ محسن تهرانى، معروف به شيخ آقابزرگ است كه با تأليف كتاب الذريعه كتب و تصانيف شيعه را با خصوصياتى كه دارند در دفتر تاريخ ضبط مى‌كند. مثلا: فلان كتاب مصنفش كيست و در چه تاريخ تأليف شده و موضوعش چيست، و براى چه و براى كه نوشته شده، چاپ‌