اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٥٢٧
١٨. ديوان اشعار.
وى در سال يك هزار و سى قمرى در مكه مكرمه به سن ٥٠ سالگى درگذشت و نزد استادش ميرزا محمّد استرآبادى در جوار قبر حضرت خديجه كبرى مدفون شد.[١]
فرزندان دانشمند او عبارتند از:
اوّلين نواده صاحب معالم شيخ زين الدين بن محمّد است. وى عالمى عامل، فاضل كامل، عابد زاهد، محقق مدقق، شاعر اديب، منشى و جامع علوم عقليه و نقليه و بسيار جليل القدر بوده است. وى از شاگردان شيخ بهايى و پدرش شيخ محمّد و ملا محمّد امين استرآبادى و جمعى ديگر بوده و از استادان شيخ حرّ عاملى بشمار مىرود.
وى نخست در جبل عامل از پدر و شاگردان جدّش تحصيل مراتب علمى نموده و پس از آن به اصفهان رفته و رياضيات و ديگر علوم متداوله را از شيخ بهايى و ديگران اخذ كرده و مورد احترام بسيار او قرار گرفت. پس از چندى به مكه رفته و در آنجا مقيم شد، سپس به بلاد خويش بازگشت و در سال ١٠٦٤ ق بدرود حيات گفت و برادرش شيخ على صاحب درّ المنثور در حق وى مرثيهاى سرود. از او فوايد و حواشى متفرقه بسيار برجاى مانده است.[٢]
فرزندان وى نيز از جمله علماى بزرگ و ادباى سترگ بشمار آمده و عبارتند از:
١. شيخ على؛ صاحب حاشيه بر تمهيد القواعد جدّش شهيد ثانى و حاشيه باب توحيد اصول كافى و شرح صحيفه سجاديه، وى در سال ١١٠٢ ق به شيخ حسن بلاغى اجازه داده و در سال ١١٠٤ ق حاشيه تمهيد را تأليف نموده است.[٣]
[١]. تكمله امل الآمل، ص ٣٤١؛ امل الآمل، ج ١، ص ١٣٨؛ الدّر المنثور، ج ٢، ص ٢٠٩- ٢٢٢.
[٢]. امل الآمل، ج ١، ص ٦٢؛ الدّر المنثور، ج ٢، ص ٢٢٢- ٢٣٨؛ سلافة العصر، ص ٣٠٨؛ تكمله امل الآمل، ص ٢٢٠- ٢٢١؛ ريحانة الادب، ج ٢، ص ١٤٤.
[٣]. تكملة امل الآمل، ص ٣٠٠، ٣٠١.