اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٢٥٠
اين سخن دور از انصاف و واقعبينى باعث شد كه سه تن از بزرگان و نامآوران دانشمندان اماميه، بر آن شدند تا خدمات شيعه را بازشناسى نمايند. آنان عبارت بودند از:
١. علّامه بزرگ آيت اللّه سيد حسن صدر كاظمى (د. ١٣٥٤ ه. ق)، كه با تأليف اثر نفيس تأسيس الشيعة الكرام لعلوم الاسلام، ثابت كرد شيعه در تمامى علوم اسلامى بر ديگران پيشى گرفته و در تمام فنون داراى تأليف و تصنيف است.
٢. علّامه بزرگ آيت اللّه شيخ محمّد حسين كاشف الغطاء (د. ١٣٧٣ ه. ق) كه كتاب جرجى زيدان را نقد كرد و تمام اشتباههاى وى، حتى اغلاط املايى، را پاسخ گفت. اين كتاب همان النقود و الردود يا المراجعات الريحانية مىباشد كه در صيدا به سال ١٣٣١ ه. ق به چاپ رسيد.
٣. علّامه بزرگ آيت اللّه شيخ آقابزرگ تهرانى كه با نگارش كتاب گرانقدر الذريعه در مدت ٦٠ سال، بيش از ٥٠ هزار كتاب شيعى را معرفى كرد.
از آن روز كه اين كتاب به دنياى اهل مطالعه و علم پا نهاد، مورد توجه پژوهشگران و شيفتگان دانش قرار گرفت. بنابراين بسيارى از دانشمندان و محققان در ذيل اين كتاب آثارى از خود برجاى گذاشتهاند كه برخى از آنها عبارت است از:
١ و ٢. اضواء على الذريعة و مستدرك الذريعة، نگاشته مرحوم استاد سيد عبد العزيز طباطبايى
٣ و ٤. أعلام الذريعة و تعليقات الذريعة، نوشته علينقى منزوى و ديگران
٥. ايضاح الطريقة (در جمع بين كشف الظنون و الذريعة)، نوشته سيد محمود موسوى دهسرخى
٦. تبويب الذريعة، نوشته شهيد سيد احمد ديباجى اصفهانى
٧. فهارس الذريعة، نوشته احمد منزوى
٨. مهذب الذريعة، نگاشته سيد احمد حسينى اشكورى