يادگار عظيمشان، هماره نامشان به بزرگى برده مى‌شود كه مردان عظيم الهى اين‌گونه‌اند. زندگانى اين مردان نامور گيتى در خود نگرشى عميق است نگرشى كه مى‌تواند روشنى‌بخش راه پرپيچ و خم حيات عالمان و دانش دوستان و سرلوحه زندگى آيندگان باشد.

ما در اين مقاله برآنيم تا به ياد يكى از فرزندان رشيد اسلام و مفاخر مذهب جعفرى، دانشمند سترگ و مرجع بزرگ، محقق خبير و متكلم بصير و مجتهد بى‌نظير، فقيه اصولى و مفسّر رجالى، نادره دوران و فرزانه زمان، زعيم حوزه علميه و پيشواى عظيم شيعيان، پرورش‌دهنده انديشمندان، حضرت آيت اللّه العظمى حاج سيد ابو القاسم موسوى خويى قلم زنيم و به ترسيم گوشه‌هايى از زندگانى سراسر كوشش اين فقيه فرزانه بپردازيم و اندكى از آگاهى و تعهد و احساس مسؤليت وى را بازگو نمائيم.

ولادت‌

مرحوم آيت اللّه العظمى خويى شب پانزدهم ماه رجب سال ١٣١٧ ه. ق‌[١] در خانواده علم و دانش و تقوا در شهرستان خوى ديده به جهان گشود.[٢]

پدر

والدش مرحوم آيت اللّه علامه حاج سيد على اكبر، فرزند سيد هاشم موسوى خويى يكى از شخصيتهاى برجسته خوى بود و مردم به او به ديده اكرام و اعظام مى‌نگريستند.

وى در ٢٨ صفر ١٢٨٥ ه. ق در خوى به دنيا آمد. در سال ١٣٠٧ ه. ق براى فراگيرى دانش دينى به عتبات عاليات رفت و اساطين بزرگ سامراء و نجف از

[١]. در آثار الحجه، ج ٢، ص ٢٧، سال تولد معظم له ١٣١٢ ه. ق دانسته شد كه اشتباه است.

[٢]. خويى، معجم رجال الحديث، ج ٢٢، ص ١٧.