اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٥٩
تأليف اين موسوعه پربار و گرانبها در خوانسار، چيزى شبيه معجزه است، زيرا نه كتابخانهاى در آنجا بود و نه مؤلف كتابخانهاى غنى با ابزار و وسايل تحقيق داشت
ايشان در نامهاى به آيت اللّه مرعشى نجفى مىنويسد:
«... در فقره كتابى كه اشتغال به تأليف آن فعلا دارم، در ضبط اسامى كتب اماميه به ترتيب حروف تهجى نظير كشف الظنون است با اشاره به اسم مؤلف هر كتاب و وثاقت آن و مشايخ ايشان و بعضى نوادر حالات، به هر اندازه كه موفق به تحصيل آن بشوم و اشاره به طبقه و مواليد و وفيات ايشان اگر ميسر شود، لكن به واسطه قلت اسباب و كتب متعلقه به اين امر، به زحمت فوقالعاده بايد مرتب شود، و مثلا، عمده اسباب مرتبطه به اين كار، رياض العلماء و جامع الرواة اردبيلى و از كتب قدما فهرست ابن النديم است، كه حقير از زيارت آنها محروم هستم و تمكن تحصيل ندارم و در بلدهم شخص معين و مساعدى كه مضايقه از دادن كتب [نكند] ولو به اعاره باشد يا به جهات اخرى، وجود ندارد. ذهب الرجال الكرام المقتدى بفعالهم، چنانچه در مكتبه حضرت مستطاب عالى هر نحو از كتب موجود باشد، اشاره به اسامى آنها با مؤلفين بفرماييد، نهايت اعانت و كمال تشكر و امتنان دارم».[١]
وى در جاى ديگر مىنويسد:
«فكر من در اين موضوع به درازا كشيد، يك پايم را پيش مىگذاشتم و پاى ديگرم را به عقب مىنهادم، زيرا دانش من اندك و اسباب و كتابهاى مربوط به اين فن مفقود بود و يار و ياورى نداشتم و خانه و شهرم از علما و دانشمندان متخصص اين امر دور است تا از بركات وجود آنها استفاده ببرم».[٢]
[١]. نجفى مرعشى، كشف الاستار( مقدمه)، ج ١، ١٤.
[٢]. صفائى خوانسارى، كشف الاستار، ج ١، ٤.