آيت اللّه كبير، از خاندان نامى بيگدلى قم برخاست كه نسب به شاعر پرآوازه و اديب نامى قرن دوازدهم هجرى، لطفعلى بيگ «آذر بيگدلى» (د. ١١٩٣ ه. ق) صاحب آتشكده آذر، مى‌برد. آذر و فرزندش «شرر»، حسنعلى بيك از شعراى عهد محمّد شاه قاجار و نوه‌اش «اخگر»، عبد الرشيد خان از شاعران زمان ناصر الدين شاه قاجار، همه از سخنوران مشهور قم به شمار بوده‌اند.[١]

ولادت‌

معظم له در سال ١٢٨٨ ه. ق‌[٢] در قم ديده به جهان گشود. وى پس از تحصيلات مقدماتى، به فراگيرى علوم دينى روى آورد.

تحصيلات‌

وى در آغاز، نزد ملا محمّد تقى نحوى و حاج سيد صادق قمى، مقدمات و ادبيات و هم نزد شيخ محمّد حسين علامه و حكيم يزدى، سطح و معقول را فرا گرفت.[٣] سپس، براى تحصيل سطوح عاليه به سوى تهران- كه در آن روزگار داراى حوزه علميه باشكوه و پررونق بود- كوچ كرد.

به سوى تهران‌

مرحوم كبير، در حدود سال ١٣١٢ ه. ق- كه ٢٤ ساله بود- به تهران رفت، و در

[١]. مقدس‌زاده، رجال قم، ص ٨٣، ٩٦ و ١٢١.

[٢]. ريحان يزدى، آينه دانشوران، ص ١٤٨؛ مقدس‌زاده، رجال قم، ص ١٥٥.

[٣]. ريحان يزدى، آينه دانشوران، ص ١٤٩؛ شريف رازى، گنجينه دانشمندان، ج ١، ص ٣٤٢.