اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٢٦٦
و بدينگونه وى آگاهى خود از وضع جوامع اسلامى و سردمداران حكومتها و پيمانها و اربابهاى آنان را نمايان مىسازد.
حاج شيخ، تا پايان عمر درصدد يافتن قبر فرزندش برآمد و در اين زمينه نامههاى فراوانى به علماى تهران همچون آقايان: آملى و ميرزا عبد اللّه چهلستونى و علماى لبنان نگاشت، اما نتيجهاى عايدش نگشت. او مىگفت: نمىدانم چه نوع تجهيز شده و امر غسل و كفن او مدرك ندارد و بر ولى ميت مسلمان واجب است كه بر قبر او نماز بخواند.
١٥. در آرزوى وحدت مسلمين
مرحوم حاج شيخ، عزت مسلمانان را در وحدت صفوف آنان مىديد، و از هيچ كوششى در اين راه فروگذار نمىكرد.
هنگامى كه خبر چاپ مختصر النافع محقق حلى را به اهتمام وزارت اوقاف مصر و دار التقريب بين المذاهب الاسلاميه در قاهره شنيد، از صميم قلب براى مسئولان آن شيخ احمد حسن الباقورى، وزير اوقاف و شيخ محمّد تقى قمى، دبير دار التقريب دعا كرد. و با عبارات خويش از آنان تشكر نمود و سلامتيشان را از خداوند خواست. و اين كار را باعث خوشحالى و اميد ملل مسلمان دانست.[١]
١٦. حفظ زحمات ديگران
از آنجا كه روات و صحابه ائمه طاهرين و رجال سه قرن اوليه در كتابهاى كشى، نجاشى و شيخ طوسى به نگارش درآمده بودند، لذا حاج شيخ براى ارج نهادن به زحمات آنان و جلوگيرى از كار تكرارى در نوشتن «طبقات الشيعه» از قرن چهارم شروع كرد.
نيز اگر مطلبى را ديگران بدو تذكر مىدادند، به نام خود آنان ثبت مىفرمود و از انتساب مطالب ديگران به خويش پرهيز مىكرد. نمونهاى از آن در جلد ١٤ الذريعة
[١]. تهرانى، الذريعة، ج ١٣، ص ٥٠.