اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ١٤٧
٢٠ سال فرزندش را نديده و اينك در بستر بيمارى افتاده بود- ناگزير به ترك سامراء شد. با اينكه استاد معظمش، ميرزا محمّد تقى شيرازى، به اقامت هميشگى ايشان در قم راضى نمىشد و فقط با حركت انفرادى او براى زيارت، صله ارحام و بازگشت وى به سامراء موافقت كرده بود، به زادگاهش بازگشت.
آيت اللّه فيض پس از ورود به قم، با تجليلى شايان مواجه شد. حتى آيت اللّه حاج آقا احمد قمى هم در نخستين شب، وى را به جاى خويش، به اقامه جماعت در صحن بزرگ حرم حضرت معصومه عليها السّلام واداشت و خود به وى اقتدا فرمود؛ به طورى كه براى هميشه از صف ائمه جماعت بيرون رفت، در خانه بنشست و پس از اندك زمانى هم در ١٣٣٤ ه. ق درگذشت. سپس، طلاب و فضلاى قم هم از ايشان درخواست درس و بحث كردند. در نتيجه، وى مجبور به توقف گرديد و ناچار به سامرا- براى آوردن خانوادهاش- برگشت و توانست موافقت آيت اللّه شيرازى را هم جلب كند. پس از بازگشت به قم به تدريس، افتا، تأليف، اقامه جماعت و پرورش شاگردان پرداخت.[١]
بازسازى مدرسه فيضيه
معظم له در مدرسه فيضيه به تدريس اشتغال ورزيد، و سعى كرد تا طلاب را در حجرات آن ساكن كند. در آغاز، مرحوم آقا شيخ محمّد رضا شريعتمدار ساوجى را- كه از قديمىترين صحابه ايشان بود- در يكى از حجرات مدرسه سكونت داده، سپس، به تخليه حجرات و مرمت آنها پرداخت، قسمت زيرين آن را از دست كسبه- كه آنجا را انبار خود كرده بودند- درآورد و پس از چند ماه، به تخليه غرفههاى ديگر موفق شد و همه حجرهها را مسكن اهل علم گردانيد.[٢]
مجله آيين اسلام در آن وقت نوشت:
[١]. فيض، گنجينه آثار قم، ص ٣٣٠.
[٢]. واعظ خيابانى، علماى معاصرين، ص ٢٨٨.