اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٤٦١
بنيان مرصوص ايستادگى كرده و سرش را بر سنگ مىكوبند.
اولين مرحله مبارزه دستهجمعى مراجع عاليقدر قم و نجف با رژيم ستمشاهى جريان «انجمنهاى ايالتى و ولايتى» بود كه در ١٦ مهرماه ١٣٤١ ش اتفاق افتاد.
از اين پس بود كه مرجع بزرگوار- همگام با ديگر مراجع- وارد مرحله نوينى از مبارزه با رژيم استبداد شد.
اگر اعلاميهها، بيانيهها، پيامها و تلگرامهاى مرحوم آيت اللّه العظمى گلپايگانى را كه از بدو شروع نهضت اسلامى تا پيروزى آن و پس از آن تا آخرين لحظات زندگى صادر گرديده است، بخواهيم در مجموعهاى گرد آوريم كتابى بس قطور را تشكيل خواهد داد. بيشترين صفحات نخستين مجلد كتاب «اسناد انقلاب اسلامى» را، اعلاميهها و نوشتارهاى اين مرجع بزرگوار تشكيل داده است. عناوين بخشى از مهمترين آنها (از اسفند ١٣٤٠ تا فروردين ١٣٥٧ ش) عبارتند از:
١- در موضوع اصلاحات ارضى (١٦ اسفند ١٣٤٠)
٢- پيرامون انتخاب بانوان در مجلس (٢١ مرداد ١٣٤١)
٣- درباره تصويب انجمنهاى ايالتى و ولايتى (٢٨ مهر ١٣٤١)
٤- درباره تصويب انجمنهاى ايالتى و ولايتى (١٦ آبان ١٣٤١)
٥- نامه به نخستوزير وقت و اعتراض به او (٢٦ آبان ١٣٤١)
٦- درباره رفراندوم شاه و تحريم آن (١ بهمن ١٣٤١)
٧- پافشارى بر ادامه مبارزه با رژيم شاه (٢٨ فروردين ١٣٤٢)
٨- درباره فاجعه مدرسه فيضيه قم (١ خرداد ١٣٤٢)
٩- اعلاميه در پى دستگيرى حضرت امام خمينى (١٦ خرداد ١٣٤٢)
١٠- درباره جنايت رژيم در ١٥ خرداد و دستگيرى امام (٢١ خرداد ١٣٤٢)
١١- اعتراض به بازداشت حضرت امام خمينى (٣٠ خرداد ١٣٤٢)
١٢- نامه به امام خمينى در پى تبعيد ايشان به تركيه (٢٣ آبان ١٣٤٣)
١٣- نامه به امام در تركيه (٢٩ بهمن ١٣٤٣)