عالم جليل حاج سيد محمّد تقى بن مير عبد الحىّ بن سيد ابراهيم بن سيد ماجد پشت مشهدى حسينى كاشانى، يكى از علماى بزرگ كاشان و از معاصرين حاج ملا احمد نراقى بوده است، كه در اوايل تحصيلش به شاگردى مرحوم نراقى پرداخته بود.

وى فقيهى اصولى و جامع بين علوم ظاهرى و باطنى و عابد و زاهد بود كه رياضات و عبادات شرعيه و اوراد و اذكارش بيش از تأليفات و تصنيفاتش بوده است. اما با اين همه، در مجلس درس وى گروهى بسيار از علما و فضلا شركت مى‌كردند و از تحقيقات علمى او استفاده مى‌بردند. بين او و حاج ملا احمد نراقى، مناظراتى بود كه گاه به مشاجره و منازعه مى‌انجاميد. اما زمانى كه خبر وفات فاضل نراقى بدو رسيد با صداى بلند به گريه افتاد و مكرر بر او رحمت فرستاد و اين امر مايه شگفتى همگان گرديد و صفاى نفس او را نمايانيد.

از آثار وى كتابهايى در حجيت ظن، مباحث الفاظ و متفرقات است. رساله حجيت ظن وى مهم و ارزشمند و دالّ بر تبحرش در حديث و رجال و كلام و فلسفه مى‌باشد. نيز از تأليفات او كتاب تنقيح الاصول است.[١]

٣. آيت اللّه ملا على مدد ساوجى كاشانى (م ١٢٧٠ ق)

فقيه بزرگوار ملا على مدد بن رمضان ساوجى- پدر آيت اللّه ميرزا حبيب اللّه شريف كاشانى- پس از كسب علوم شرعيه- فقه و اصول- در قزوين، در نزد آيت اللّه سيد ابراهيم قزوينى صاحب ضوابط الاصول، به كاشان آمد و به درس حاج ملا احمد نراقى حاضر شد و سالها از محضر پرفيض وى استفاده مى‌برد تا آن‌كه بين او و فاضل نراقى در بعضى از مسائل، مناظره و گفت‌وگويى در گرفت كه همان سبب جدايى وى از نراقى و پيوستن به حاج سيد محمّد تقى كاشانى گرديد.

[١]. همان، ص ٧٤- ٧٥؛ كرام البررة، ج ١، ص ٢٢٠.