شده يا نشده، و اگر چاپ نشده نسخه خطى آن در كجا و كدام كتابخانه است، نسخه آن تمام است يا ناتمام، اصل است يا نه؟ همه اين خصوصيات را به قدر امكان ضبط مى‌كند».[١]

و مرحوم آيت اللّه علامه شيخ محمّد حسين كاشف الغطا مى‌نويسد:

«خداوند متعال روح همت و پشتكار را در جان عالم علّامه جامع علم و ورع، احياگر سنتهاى دينى و ميراننده بدعتها، برادر ما و دوست ما در راه خدا، شيخ آقابزرگ تهرانى برانگيخت و او بازوى همت را به كمر زد و به اين خدمت قيام كرد و پس از تحمل دشوارى سفرها و گشتن شهرها و صرف بسيارى از عمر شريفش در جستجوى كتابخانه‌ها و كتابها، نوشتار فراگير و جامعى تأليف نمود كه وافى به غرض و برگرفته از جواهر كتب و خالى از حشو و زوايد بوده و دربر گيرنده كتابهاى شاذ و نادر و مشهور و معروف شيعه است».[٢]

همچنين دكتر يوسف اسعد داغر، دانشمند مسيحى لبنانى و صاحب كتاب دور الكتب العربية فى الخافقين، مى‌نويسد:

«به خدا سوگند، اگر براى شيعه در قرن چهاردهم هجرى به جز علامه امينى و الغديرش، و علامه سيد محسن امين و اعيان الشيعه‌اش، و علّامه سترگ شيخ آقابزرگ تهرانى و الذريعه‌اش نبود بى‌شك براى نشر افكار تشيع و رهنمايى صاحبان انديشه كفايت مى‌كرد ...».[٣]

انگيزه تأليف اين كتاب آن بود كه جرجى زيدان (د. ١٩١٤ م) نويسنده مسيحى مصرى در تاريخ آداب اللغة العربية نوشت: شيعه طائفه‌اى كوچك بود كه اكنون منقرض شده است و آثار قابل اعتنايى نداشت.

[١]. انصارى، هزار كتاب و رساله پيرامون نماز، ص ٣٥، به نقل ا. الكلام يجر الكلام.

[٢]. تهرانى، الذريعة، ج ١، مقدمه.

[٣]. امينى، الغدير، ج ١١، ص ١٢.