اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ١٢١
٣. شيخ عبد اللطيف سمامى حائرى تنكابنى؛
٤. شيخ صدر الدين محلاتى شيرازى؛
٥. حاج سيد محمّد حسينى همدانى، معروف به آقا نجفى.
مرجعيت
آن فقيه بزرگ، از ياران و اعوان زعيم على الاطلاق شيعه، آيت اللّه سيد ابو الحسن اصفهانى بود و در زمان مرجعيت آن مرجع بزرگ، از علماى مطرح حوزه نجف به شمار مىرفت و غالب استفتائات مرحوم سيد را معظم له پاسخ مىداد[١] پس از وفات مرحوم سيد و مرحوم آيت اللّه حاج آقا حسين قمى، مرجعيت ايشان اوج گرفت و بسيارى از مؤمنان استان فارس بويژه شهر شيراز، به او رجوع كردند.[٢] مجلس درس او شلوغ شد، و اغلب شاگردان مرحوم سيد، به درس وى حاضر شدند[٣] اما موضوع رفتن فرزندانش به مدارس جديد عراق، مستمسك عدهاى قرار گرفت و عليه وى به تبليغ پرداختند. اين امر، موجب انزواى ايشان شد. آيت اللّه سيد رضى شيرازى مىگويد:
«محيط مدارس جديد عراق، از نظر علما پذيرفته نبود، به خاطر جنبه تجدد اين مدارس به هر صورت، علما روى خوش به اين مدارس نشان نمىدادند. پسران حاج شيخ، به اين مدارس مىرفتند و ديپلم گرفتند. يكى از اينها دكتر احمد كاظم- كه الان در عراق است- قبل از شروع جنگ جهانى دوم براى دوره طب، به آلمان رفت. همين امر، باعث شد تا عدهاى كه با مرحوم شيخ مسائلى داشتند، عليه او تبليغات كنند. برخى از افراد متدين- ولى ساده- تحت تأثير اين تبليغات واقع شده بودند؛ مثل مرحوم
[١]. شريف رازى، گنجينه دانشمندان، ج ١، ٢٧٢.
[٢]. آقابزرگ تهرانى، نقباء البشر( مخطوط)، بدون شماره صفحه
[٣]. شاهرودى، اسرة المجدد الشيرازى، ٢٠٨.