اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٥٢٣
و هم در همان ايام تحصيل محقق اردبيلى بعضى از اوراق شرح ارشاد را كه مشغول تأليف آن بود به نظر ايشان رسانده و خواهان اصلاح عبارات غير فصيحه آن مىشد».[١]
آن مرد بزرگ تنها به خاطر مساوات با فقرا و عدم تشبه به اغنيا قوت زياده بر يك هفته يا يك ماه را نگه نمىداشت و با خواهرزادهاش سيد محمّد قريب السن بوده و در نماز به يكديگر اقتدا كرده و به درس يكديگر حاضر شده و هركدام كتابى را كه تأليف مىكردند به ديگرى عرضه مىداشتند و پس از مذاكره در اطراف مطلب و تنقيح آن با توافق هر دو، ثبت اوراق مىنمودند.
و هرگاه يكى از ايشان برخى از احكام شرعيه را از روى اجتهاد استنباط مىكرد، اگر همان حكم را از ديگرى سؤال مىكردند، امر به مراجعه اوّلى نموده و مىگفت:
او مرا از سختى استنباط اين مسأله آسوده كرده است.
آن دو فقيه والا از كثرت ورع و تقوا و علاقه به اشتغالات علمى و به خاطر دورى از پادشاهان و اينكه ملتزم به ملاقات شاه عباس صفوى نگردند، زيارت حضرت ثامن الائمه عليه السّلام را ترك نمودند.
علامه بزرگ و فقيه سترگ خليفه سلطان فرموده است: شنيدهام كه شيخ حسن در اثناى تأليف معالم و منتقى درگذشت و كسى كه فكرش چنين و تحقيق او بدين حد باشد، عجيب نيست كه وفاتش در اثناى چنين تصنيف واقع شود.
شيخ على نواده صاحب معالم مىنويسد:
«شنيدم از بعضى مشايخ و غير او كه شيخ حسن هنگام بجاى آوردن حج به اطرافيان خويش گفت: از خداوند اميد دارم كه صاحب الامر عليه السّلام را ببينم، زيراكه او در هر سال حج بجاى مىآورد. پس چون به عرفه اقامه نمود، به اصحاب خود گفت: از براى دعاى عرفه از خيمه بيرون رويد
[١]. همان.