معصومه عليها السّلام در جانب بالاى سر آيت اللّه حائرى، به خاك سپرده شد. مجالس بزرگداشت وى، نخست از سوى آيت اللّه حجت، سپس از طرف آيت اللّه صدر، و سومين روز از جانب آيت اللّه سيد محمّد تقى خوانسارى برگزار شد. بعد، از طرف طبقات و اصناف ديگر، ختمهاى متعدد گرفتند.[١]

همان‌گونه كه زندگى آن مرد بزرگ موجب بركت براى حوزه علميه بود، وفاتش نيز براى حوزه سود فراوان داشت؛ زيرا قرار بود در همان روز و روزهاى بعد، از سوى رژيم رضا خان از طلاب حوزه علميه قم، امتحان گرفته شود. اين امتحان- كه شرح آن در كتابها آمده است- مقدمه‌اى براى از ميان بردن حوزه بود. اما با درگذشت آن مرحوم، بساط امتحان- كه مبدل به عزا و مصيبت گرديده بود- در آن سال به تعويق و تأخير افتاد، و براى سالهاى بعد، بكلى برچيده شد.[٢]

بازماندگان‌

از آن فقيه بزرگ، فرزندانى برجاى ماند كه مشهورترين آنان، مرحوم آيت اللّه حاج شيخ عباس صفائى حائرى (١٣٢٢- ١٣٩٨ ه. ق) از علماى قم بود. وى در سامرا متولد شد و تحصيلات خويش را نزد پدر بزرگوارش و آيت اللّه حائرى فرا گرفت. او، پس از وفات پدرش، به جاى آن مرحوم در مسجد نو اقامه جماعت كرد، كتابهاى بسيار به رشته تحرير درآورد و در ضمن به تدريس فقه و اصول پرداخت. از جمله كتابهايش: تاريخ مجاهدات پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله، تاريخ شخصيت و صفات پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله، تاريخ امير المؤمنين عليه السّلام و تاريخ حضرت سيد الشهداء عليه السّلام در دو جلد، به چاپ رسيده است.[٣] هم‌چنين، وى شرح زندگى و مجاهدات ديگر

[١]. شريف رازى، آثار الحجه، ج ١، ص ١١٦- ١١٧.

[٢]. همان‌جا.

[٣]. شريف رازى، آثار الحجه، ج ٢، ص ٥٥؛ همو، گنجينه دانشمندان، ج ٢، ص ١٨٩؛ ريحان يزدى، آينه دانشوران، ص ٢٥٣؛ مقدس‌زاده، رجال قم، ص ١٢٥.