آيت اللّه حائرى قمى پس از شش سال اقامت در نجف، و به دليل بروز كشمكش در ميان مشروطه‌طلبان و مخالفان مشروطه- كه موجب تعطيلى بسيارى از دروس شد و بحث‌هاى سياسى جاى خود را به بحث علمى داد- در سال ١٣٢٤ ه. ق، به سامرا رفت تا از محضر آيت اللّه ميرزا محمّد تقى شيرازى بهره‌مند شود. در سامرا، معظم له مورد اكرام و احترام بسيار ميرزا قرار گرفت و علاوه بر شركت در مجلس درس استاد، خود به تدريس سطوح پرداخت. با شروع جنگ جهانى اول، سامرا محل تجمع لشكر عثمانى و پادگان نظامى گرديد، درس‌هاى حوزه تعطيل شد و ميرزاى شيرازى به كربلا مهاجرت كرد. معظم له نيز در اين اوضاع، به كاظمين كوچيد و مدت‌هاى زياد از محضر آيت اللّه سيد حسن صدر كاظمى (د. ١٣٥٤ ه. ق) بهره برد.[١] اما پس از مدتى، از سوى استادش به كربلا احضار شد.[٢]

مهاجرت به كربلا

معظم له در حدود سال ١٣٣٥ ه. ق، به كربلا آمد و بسيار مورد توجه و اطمينان ميرزا محمّد تقى شيرازى قرار گرفت؛ به طورى كه ميرزاى دوم، احتياطات خويش را به او ارجاع كرد.[٣]

پس از وفات استاد بزرگوارش در ١٣٣٨ ه. ق، وى در صحن حرم مطهر امام حسين عليه السّلام به جاى ميرزاى شيرازى به اقامه جماعت مشغول شد، و نامش در اوساط علمى طنين افكند.[٤] در آنجا، وى علاوه بر اقامه جماعت به تدريس،

[١]. تهرانى، الذريعة، ج ٢٠، ص ١٦٧.

[٢]. شريف رازى، آثار الحجه، ج ١، ص ١١٦.

[٣]. همان‌جا.

[٤]. ناصر الشريعه، تاريخ قم، ص ٢٨٢.