اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٦٨
آيت اللّه حاج شيخ محمّد على حائرى قمى (ره) است. او با تربيت شاگردان بسيار، حقى بزرگ بر حوزه علميه قم دارد كه تاكنون به شايستگى ادا نشده است. باشد كه اين مقاله، اداى حقى- هرچند اندك- از وى بوده باشد.
ولادت
فقيه بزرگ قم آيت اللّه حائرى قمى، در سال ١٢٩١ ه. ق[١]- كه اين تاريخ به يقين نزديكتر است- يا ١٢٩٩ ه. ق،[٢] در قم زاده شد. پس از دوران كودكى، به مكتب رفت و خواندن، نوشتن و قرآن مجيد را فراگرفت.
تحصيلات
سپس، وى به آموختن علوم دينى روى آورد و در محضر علماى بزرگ قم، ادبيات و سطوح فقه، اصول و حديث را به خوبى فراگرفت. استادان وى در قم، عبارت بودند از آيات عظام:
١. حاج ميرزا محمّد ارباب قمى (١٢٧٣- ١٣٤٣ ه. ق)، صاحب اربعين الحسينية و تشييد البنيان.
٢. حاج سيد صادق قمى (١٢٥٣- ١٣٣٨ ه. ق)، صاحب كتاب الزكاة.
٣. شيخ محمّد حسن نادى قمى (د. ١٣١٧ ه. ق)، صاحب رد بر شيخيه و معاد.
٤. شيخ محمّد حسن وزوايى قمى (د. ١٣١٠ ه. ق).
٥. شيخ محمّد حسين پايين شهرى قمى، معروف به متكلم.
٦. حاج سيد ابو القاسم طباطبايى قمى (د. ١٣٣٣ ه. ق)، برادر مهتر آيت اللّه قمى.
٧. ملا على اكبر قمى (د. ١٣١٤ ه. ق).
[١]. تهرانى، الذريعة، ج ٦، ص ١٨٧؛ ريحان يزدى، آينه دانشوران، ص ٧٨.
[٢]. شريف رازى، آثار الحجه، ج ١، ص ١١٦؛ مقدسزاده، رجال قم، ص ١٥٣.