١. اين كتاب آكنده از مباحث شيرين رجالى، تاريخى، كتاب‌شناسى، ادبى، نسب‌شناسى و تراجم دانشمندان، همراه با ياد كرد مسائل فقه، اصول، تفسير، كلام، ملل و نحل، فلسفه و لغت است.[١]

٢. مؤلف همراه با توصيف هر كتاب، به شناسايى دقيق مؤلف آن با ذكر اجمالى ويژگيهاى زندگى‌اش و با استفاده از مصادر معتبر و فراوان مى‌پردازد. در حقيقت، اين كتاب موسوعه‌اى در رجال و تراجم نيز به شمار مى‌رود.

٣. مؤلف دانشمند، در چهار جلد از اين كتاب، حدود هزار اصل از اصول معتبر حديث را به همراه شرح حال هريك از مؤلفان آنها بازگفته و وثاقت و عدم وثوق ايشان را بررسى كرده است. در واقع، مجموعه‌اى رجالى- با نقد و بررسى گفتار علماى علم رجال- در اين كتاب گردآورى شده است.

٤. مؤلف فقيه به هنگام ياد كرد نام هر دانشمند، كتابهاى ديگر او را كه با همان حرف آغاز مى‌شوند، آورده است. بدين‌ترتيب چند كتاب از يك مؤلف در رديف هم ذكر مى‌شود.

٥. مؤلف رجالى در اين كتاب، بسيار كسانى را كه در كتابهاى رجالى تضعيف شده‌اند، با استفاده از امارات گوناگون توثيق كرده است.[٢]

همت بلند

اين كتاب، نشانه‌اى از همت بلند و عزم استوار آن بزرگمرد فقيه است. وى اين كتاب را با تمام مشاغل روحانى، گرفتاريها، فقدان منابع و نبود امكانات نگاشت.

اگر اين كتاب در محيط علمى نجف يا قم نگاشته مى‌شد، خيلى شگفت نبود، اما

[١]. انصارى قمى، ناصر الدين، مجموعه مقالات كنگره كتاب و كتابخانه در تمدن اسلامى، ج ٣، ١٣٤٢- ١٣٤٧.

[٢]. انصارى قمى، ناصر الدين، مجله آينه پژوهش، شماره ٣٧، ٧٣- ٧٦.