اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٥٥٣
و رسائل فى حلّ غوامض المسائل» مىباشد.[١]
٢٠. علامه آيت اللّه شيخ على محمّد خان نظام الدوله صدر اصفهانى (١٢٢٢- ١٢٧٦ ق)
فقيه اصولى، محدث رجالى، اديب شاعر رياضى ملا على محمّد خان نظام الدوله يكى از مفاخر علماى نجف اشرف به شمار مىرفت. وى در آغاز از سوى فتحعلى شاه قاجار، حكومت كاشان را برعهده داشت و در همان زمان از حاج ملا احمد نراقى به دريافت اجازه نائل آمد. او در سال ١٢٤٧ ق، شبانه از محل حكمرانى خويش فرار كرد و براى تحصيل علم به نجف اشرف شتافت و در محضر صاحب جواهر و ملا مقصود على غروى، زانوى ادب به زمين زد و مبانى علمىاش را استوار ساخت. او در كاظمين هم از درس ميرزا حسن- فرزند حكيم ملا على نورى- فلسفه و كلام را بياموخت.
وى در سواركارى، تيراندازى، خطاطى، گردآورى كتب نفيس و تأليفات متعدد علمى دستى توانا داشت و نسلى متقى و صالح و دانشمند از خود به يادگار گذاشت.
برخى از آثارش عبارتند از:
كشف الابهام (فقه)، معارج القدس (كلام و فلسفه)، الشهاب الثاقب (ردّ صواعق ابن حجر)، اصول الفقه، رجال (٢ ج)، سلافة الوزراء (در عرفان و اخلاق)، ديوان شعر (عربى و فارسى)، نور الابصار، النحو و الصرف، الامامة، تقريرات درس صاحب جواهر و بسيارى ديگر.
او از دختر فتحعلى شاه قاجار، فرزندانى به جاى نهاد كه همه از علماى نجف بودند و اينك، خاندان ايشان به آل حاج اسد خان و آل نظام الدوله شهرت دارند.
وى در هشتم ذى الحجة الحرام ١٢٧٦ ق در نجف درگذشت و در مدرسه صدر-
[١]. تراجم الرجال، ج ٢، ص ٥٦٥.