اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٥١٤
جميع فضلاى اين عصر و زمان از جمله تلامذه وى بودهاند، مثل مولانا ملا احمد اردبيلى و مولانا عبد اللّه شوشترى و مولانا عبد اللّه يزدى و خواجه افضل تركه و مير فخر الدين هماكى و شاه ابو محمّد شيرازى و مولانا ميرزا جان و مير فتح اللّه شيرازى.
از اين مطلب كه تذكره هفت اقليم ثبت نموده است به خوبى مىتوانيم به مقام شامخ علمى جلال الدين پى ببريم، زيرا تنها از مجلس درس يكى از شاگردان وى بزرگانى مانند مرحوم مقدس اردبيلى اعلى اللّه مقامه كه شرح فضائلش از حوصله اين ناتوان بيرون است و نابغه نامدارى همچون ملا عبد اللّه يزدى و غيره خارج شدهاند.
از ظواهر چنين بدست مىآيد كه بعد از جلال الدين مسند تدريس و بحث علوم مختلفه در دار العلم شيراز در اختيار شاگرد وى جمال الدين محمود قرار گرفته است. اين مرد از شاگردان فهيم و پارسا و مشهور جلال الدين مىبوده، وى مكتب جلال الدين را بعد از مرگ او داير كرد و از روى كتب او و به سبك وى به درس و بحث پرداخت و ديرى نپاييد كه جاى استاد را گرفت و به نشر افكار وى همّت گمارد تا آنجا كه شاگردان بىنظير از حوزه درسش برخواستند.
جمال الدين محمود حاشيه قديم و جديد و اجدّ (جديدتر) جلال الدين را كه بر شرح تجريد ملا على قوشچى نوشته بوده برنامه درس و بحث خود قرار داد و حواشى كه استاد بر تهذيب المنطق تفتازانى نوشته بود درس مىگفت و بدينوسيله همه شاگردان خود را به روش مكتب جلال الدين و به سبك فكر وى آشنا گردانيد.
پس اينكه در تذكره عرفات مىگويد: امروز مدار علما و حكما در درس و بحث حواشى جديد و اجدّ اوست، كاملا درست گفته است.[١]
[١]. شرح زندگانى جلال الدين دوانى، ص ١١٠ و ١١١، تأليف استاد فاضل حجت الاسلام و المسلمين آقاى على دوانى.