رحلت حضرت امام خمينى (ره) (٢٩ شوال ١٤٠٩ ه. ق)، علماى بسيارى از شهرها، بويژه «جامعه مدرسين حوزه علميه قم»، مقلدان حضرت امام (ره) را به يكى از حضرات آيات عظام گلپايگانى (ره) و اراكى ارجاع دادند. پس از آن، تعليقه عروة الوثقى و مجموعه نظرات فقهى معظم له گردآورى شد و در مجلداتى به نامهاى توضيح المسائل (المسائل الواضحة)، مناسك حج، احكام نوجوانان و استفتائات به چاپ رسيد.

پس از درگذشت حضرات آيات عظام آقاى خويى (ره) (صفر ١٤١٢ ه. ق) و آقاى گلپايگانى (ره) (در جمادى الثانى ١٤١٤ ه. ق)، بنابر اطلاعيه «جامعه مدرسين حوزه علميه قم»، مرجعيت تقليد در حضرت ايشان متعيّن گشت و برترين مرجع تقليد شيعه به حساب آمدند.

ويژگيهاى اخلاقى‌

علماى شيعه با اقتدا به پيامبر گرامى و اهل بيت طاهرين آن حضرت، آيينه تمام‌نماى اخلاق آن بزرگوار بوده و هستند. آيت اللّه اراكى هم از اين قاعده مستثنا نبود و زندگى‌اش براى همه ما درس و پند است. برخى از خصوصيات اخلاقى معظم له عبارت بود از:

١. عشق به قرآن: ايشان با قرآن و تفسير گرانقدر جوامع الجامع انس فراوان داشت و هر روز به تلاوت يك جزء آن مى‌پرداخت. پنج جزء ابتداى قرآن را از حفظ داشت. هر ماه، يك ختم قرآن مى‌كرد و در ماه مبارك رمضان، به تلاوت سه جزء مشغول مى‌شد. از عادات معظم له آن بود كه قرآن را به يك نفس مى‌خواند.

ايشان، حافظه شگفت‌آورشان را نتيجه انس با قرآن و كثرت تلاوتشان مى‌دانست.

٢. احترام به سادات: اين مرد بزرگ به فرزندان پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم علاقه فراوانى داشت و اين را از پدر خويش به ارث برده بود. پدرشان مى‌گفت: «من عبد عبيد كليه سادات هستم». به همين جهت آيت اللّه اراكى نسبت به آيت اللّه سيد