پيامبران خدا، اوصياى آنان و عالمان دينى از گروه اخيرند كه در راه بزرگداشت انسانيت انسان و بخشودن مقام «جانشينى خدا» به او، از رنج و شكنجه نهراسيدند و شهادت، آنان را از اين مقصود مقدّس بازنداشت.

بزرگداشت عالمان دين، اين «وارثان انبيا»، نسل كنونى را با مردان خود ساخته تاريخساز آشنا مى‌سازد، و زندگى ايشان اسوه‌اى براى رهپويان حقيقت خواهد بود.

در اين نوشتار برآنيم تا گوشه‌هايى از زندگى يكى از چهره‌هاى تابناك فقاهت، اسوه تقوا و فضيلت، تربيت‌كننده دانشوران، زين العلماء الربّانينيّن، شيخ الفقهاء و المجتهدين، بقية السلف الصالح آيت اللّه آقاى حاج شيخ محمّد على اراكى (ره) را به تصوير كشيم و اندكى از تعهد و مسئوليت ايشان را بنمايانيم.

ولادت‌

مرجع بزرگوار شيعه در ٢٤ جمادى الثانى ١٣١٢ ه. ق در بيت علم و تقوا، در شهر عالم‌خيز اراك- سلطان‌آباد يا عراق عجم- چشم به دنيا گشود.

پدر و مادر

پدر ايشان، مرحوم حجت الاسلام حاج ميرزا آقا فراهانى، يكى از عبّاد و اوتاد اراك و مصداق روشن آيه مباركه: «أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ» و دست‌پرورده آخوند ملا محمّد ابراهيم نجدانى به شمار مى‌آمد.

منزلش محل آمد و رفت علما و مكان برگزارى مجالس توسل و ذكر بسيار بود.

مادر معظم له، علويه آقا بيگم، از نوادگان آقا سيد حسن واقف، از احفاد امام زين العابدين عليه السّلام بود.

مرجع بزرگوار در دامان پاك چنين پدر و مادرى رشد كرد و باليده شد و از همان اوان كودكى با طهارت روح و پاكى نفس خو گرفت.