معظم له در قم پانزده سال (١٣٤٠- ١٣٥٥ ق) و در اراك هم چهار سال (اول ١٣٣٧- ١٣٤٠ ق) از محضر آن مرد بزرگ استفاده نموده و در اين درس بود كه توان استنباط و ذوق سرشار فقهى‌اش شكوفا شده و به قله رفيع فقاهت دست مى‌يابد.

آقا (با اينكه بيش از بيست سال نداشته) در درس مرحوم حاج شيخ يكى از شاگردان قوى بوده كه هماره اشكالات وى مورد توجه استاد قرار مى‌گرفته است.

جناب آقاى عندليب شيرازى مى‌گفتند: روزى آيت اللّه العظمى اراكى در خلال درس فقه خويش اشكالى را مطرح نمودند و پاسخش را دادند. سپس فرمودند:

اين اشكال را آقاى گلپايگانى در درس مرحوم آقاى حائرى مطرح كردند و اين پاسخ را هم مرحوم حاج شيخ دادند و ما از همان زمان جواب را نپسنديديم.

علاقه مرحوم آيت اللّه العظمى حائرى به شاگرد خود

و لذا است كه آن جناب سخت مورد عنايت استاد قرار گرفته بودند. آقا خود مى‌فرمود:

«ايامى كه در حجره بودم كسالتى پيدا كردم و سخت مريض شدم. مرحوم آقاى حاج شيخ از منزل خودشان جوشيده درست كرده بودند و براى من به حجره آوردند.

و نيز مى‌فرمودند: عصرها مرحوم آقاى حاج شيخ عبد الكريم به مدرسه فيضيه مى‌آمدند و در حجره ما وارد مى‌شدند و مى‌نشستند و اين برنامه ايشان بود و از اينرو علما و بزرگان هم در همان ساعت به حجره ما مى‌آمدند و در آنجا جمع مى‌شدند.

و هم مى‌گفتند: كه آقاى حاج شيخ به من بيش از ديگران شهريه مى‌دادند.

وقتى مى‌خواستم مشهد مشرف شوم. مرحوم آقا از من سؤال كردند (كه پول دارى؟) گفتم: آرى فلان مقدار دارم، با اين حال ايشان حواله‌اى نوشتند كه در تهران بگيرم».

مرحوم آيت اللّه حاج شيخ مرتضى اردكانى- صاحب غنية الطالب فى شرح‌