اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٣٩٠
ايران فرستاده مىشد، بيشتر از سوى وكلا و مقلدين ايشان بود.
نيز اكثر جوانان عراقى كه خود را در جنگ تسليم رزمندگان اسلام مىنمودند از مقلدين ايشان بودند و حتى در صورت اجبار بنابر فتواى آن مرجع بزرگ به سوى نيروهاى ايرانى شليك نمىكردند، و مهمترين موضع ايشان در خلال جنگ تحميلى، عدم توافق با رژيم جنايتكار صدام بود. با اينكه نظام ددمنش و ستمپيشه صدام با تمام امكانات درصدد برآمده بود تا از آيت اللّه فقيد يك سطر تأييد به نفع خويش و بر عليه نظام جمهورى اسلامى بگيرد و در اين راستا از بازداشت،[١] تبعيد، به شهادت رساندن و اعمال فشار به اطرافيان و نزديكان و شاگردان ايشان استفاده كرد، اما معظم له كوچكترين كلام و كوتاهترين نوشتهاى را كه رژيم بعث بتواند از آن بهرهبردارى كند صادر ننمود و با شجاعت تمام در مقابل اذيت، آزار و فشارهاى رژيم صدام ايستادگى كرد.
نقش آيت اللّه خويى در قيام شيعيان عراق
به دنبال تهاجم صدام به كويت و حمله همهجانبه كشورهاى غربى به عراق و كويت، و پس از تخريب و ويرانى شهرها و كشتار مردم و نابودى منابع نظامى، اقتصادى اين كشور و سركوب و اخراج عراق از كويت بود كه مردم به ستوه آمده از ظلم و ستم صدام، در شب نيمه شعبان ١٤١٢ ه. ق، در كنار مرقد مطهر سالار شهيدان حضرت ابا عبد اللّه الحسين عليه السّلام با مشاهده آيت اللّه فقيد بغضى كه سالها گلوگيرشان بوده، تركيد و فرياد تكبير سردادند و برائت و بيزارى خويش را از نظام حاكم اعلام نمودند.
با قيام مردم كربلا، مردم نجف، كوفه، عماره، حله، ناصريه، بصره و شهرهاى
[١]. تا آنجا كه برجستهترين شاگردش: آيت اللّه سيد محمّد باقر صدر و خواهر مظلومهاش و ٢٣ تن از خاندان آيت اللّه حكيم را- كه بسيارى از آنان جزء شاگردان ايشان بودند- به شهادت رسانيد و پيش از شروع جنگ تحميلى نزديك به ٥٥ نفر از بزرگان شاگردانش را در نقاط نامعلومى زندانى نمود و پس از قيام اخير شيعيان نيز عده بسيارى از شاگردانش ايشان را دستگير و زندانى نمودند.