مرحوم آيت اللّه خوانسارى تا سال ١٣٦٩ يا ١٣٧٠ ه. ق يا ١٣٣٠ ه. ش در قم به تدريس، تأليف و اقامه جماعت- در مسجد مسگرهاى بازار- اشتغال داشت، و پيوسته حوزه درس او مورد توجه افراد با استعداد بود و توانست گروهى را تربيت نمايد. در اين سال، پس از درگذشت آيت اللّه يحيى سجادى، عالم معروف تهران و امام جماعت مسجد سيد عزيز اللّه، چهره‌هاى علمى و شخصيتهاى موجه تهران از آيت اللّه بروجردى درخواست عالم بزرگوارى كردند كه هم با قدرت علمى خود حوزه علميه تهران را اداره كند و هم تقوايش راهنماى مردم باشد. آيت اللّه بروجردى اين سفر و مهاجرت را به آيت اللّه خوانسارى سپرد، و ايشان نيز پذيرفت.

مهاجرت شخصيتى مثل ايشان از مركز علم به محلى ديگر، در نظر گروهى چندان صحيح نبود، زيرا اقامت در حوزه براى او سرنوشت‌ساز بود. ولى، چون آن مرد بزرگ كوچكترين هواى نفسى در سر نداشت، مصلحت عمومى را بر مصلحت شخصى خود ترجيح داد، و از سال ١٣٣٠ ش در تهران رحل اقامت افكند.[١] در مدت ٣٥ سالى كه وى در تهران ماندگار شد، آنچه در توان داشت در تدريس- يك دوره كامل فقه از طهارت تاديات-، تأليف تربيت نفوس مستعده، اقامه جماعت در

[١]. مجله مكتب اسلام، سال، ٢٤، شماره ٢٨٦، ص ٥؛ تهرانى، نقباء البشر، ج ١، ص ٤٦٢؛ رازى، گنجينه دانشمندان، ج ٢، ص ١١؛ مير محمّد صادق،« مسجد سيد عزيز اللّه تهرانى»، مجله مسجد، ش ٢٦، صص ٧٦- ٧٧.