اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٣٠٩
در اوايل قضيه ننگين كشف حجاب مشاهده كرد مأمورى مزاحم بانوى شرافتمند باحجابى شده و راه عبور وى را سدّ كرده است. آن فقيد سعيد از روى غيرت و حميّت پيش آمد و سيلى محكمى به صورت آن مأمور زد و بانوى با حجاب را از دست وى رها ساخت. و صد البته، معلوم است كه زدن مأمور دولت رضاخانى تا چه اندازه شهامت مىطلبيد.[١]
پس از آن نيز آيت اللّه محلاتى در برابر تمام كارهاى ضدّ دين رژيم پهلوى ايستاد و از هر فرصتى براى ضربه زدن به ريشههاى حكومت فاسد بهره گرفت. ايشان از نخستين كسانى بود در جريان ملّى كردن صنعت نفت در ١٣٢٩ ه. ش به پشتيبانى از مرحوم آيت اللّه كاشانى برخاست و در اين مورد اطلاعيه مهمّى صادر كرد[٢].
نقش آيت اللّه محلّاتى (ره) در انقلاب اسلامى
در مهرماه ١٣٤١، آيت اللّه محلاتى (ره) اولين اقدام خود را پس از وفات آيت اللّه بروجردى (ره) در جريان انجمنهاى ايالتى و ولايتى نشان داد.[٣]
با آغاز ماجراى «انقلاب سفيد» و جريان اصلاحات ارضى در دى ١٣٤١، مراجع عاليقدر تقليد به پا خاستند و رفراندوم را تحريم كردند كه آيت اللّه محلاتى (ره) نيز از جمله آنان بود.[٤]
در جريان ١٥ خرداد ١٣٤٢ كه حضرت امام خمينى (ره) به دنبال نطق تاريخى خويش در عصر عاشوراى ١٣ خرداد ١٣٤٢ دستگير و به زندان برده شد، مرحوم
[١]. دوانى، نهضت روحانيون ايران، ج ٤، صص ٧٨- ٨٢.
[٢]. روحانيت و اسرار فاش نشده از نهضت ملّى شدن صنعت نفت، صص ٩١- ٩٢.
[٣]. در مورد اطلاعيه ايشان و علماى استان فارس، ر. ك: دوانى، نهضت روحانيون ايران، ج ٣، صص ١٣٠- ١٣١؛ الهامى، مردى بزرگ از خطه فارس، ص ١٥١.
[٤]. در مورد پيام ايشان و برخى از علماى فارس، ر. ك: دوانى، نهضت روحانيون ايران، ج ٣، صص ٢٨٩- ٢٩٠؛ الهامى، مردى بزرگ از خطه فارس، ص ١٥٥.