اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ٣٠٧
سخن امير مؤمنان را نيك به گوش شنوده بود كه فرمودند: «المؤمن من كان فعله للّه».
اينك، به برخى از خصوصيات اخلاقى آن بزرگ اشارتى مىكنيم:
الف: زهد
مرحوم آيت اللّه محلاتى (ره) در زهد و بىاعتنايى به زخارف دنيا شهره بودند.
در زندگى به مانند سادهترين اشخاص گذران مىكردند و آسايش ديگران را بر آسودگى خود ترجيح مىدادند. در بىاعتنايى او به وابستگيهاى دنيا همين بس كه تا اواخر عمر صاحب خانه نشدند و در منزل اجارهاى به سر بردند و با آنكه هر ماه مقدار زيادى وجوهات، هدايا و نذورات در اختيارشان قرار مىگرفت، اما از آنها استفاده شخصى نكردند.
آرى، اين است معناى زهد كه انسان در دنيا و مظاهر آن غرق باشد، ولى دامان به آنها نيالايد.
ب: عفو و بخشش
آيت اللّه فقيد در ملاقات با افراد گوناگون كمال ادب را رعايت مىكردند و با صورتى باز و بشاش با مخالفانشان روبرو مىشدند. يكى از خطيبان شيراز در اين مورد به ايشان اعتراض كرد. ايشان در پاسخ او فرمودند:
«من وظيفهاى دارم و آنچه كه وظيفه تشخيص دهم، بدان عمل خواهم كرد».
ج: فروتنى
مرحوم آيت اللّه محلاتى (ره) در برابر عالمان و دانشمندان براى خود قيمتى را قابل نبود، در بحثهاى علمى ابراز فضل نمىكرد و تا از وى نمىپرسيدند سخن نمىگفت.
در پى نشستن در مكانهاى شريف مجلس نبود و هركجا كه خالى بود، مىنشست.
هرگاه فتوايى از ايشان خواسته مىشد، ابتدا فتاوى مراجع مشهور را باز مىگفتند و