در ماه شعبان ١٣٦٥ ه. ق، به قصد زيارت مشاهد مشرفه و انجام تحقيقات علمى، رهسپار ايران شد و در كرمانشاه، ميهمان دانشمند سترگ، سردار كابلى (د. ١٣٧٢ ه. ق) گشت. سفرهاى ديگر ايشان به ايران در ١٣٧٩ و ١٣٨٣ ه. ق واقع شد. اين سفرها همگى پربار و سرشار از فوايد علمى بود. زيرا علّامه تهرانى در سفرهاى خويش به هركجا كه احتمال وجود كتابى از شيعه مى‌رفت، سر مى‌كشيد و مشخصات آن را در مسودات الذريعه يادداشت مى‌كرد. همچنين از عالمان و دانشمندان اخذ اجازه مى‌كرد و خود نيز اجازه روايت مى‌داد.

تأليفات‌

بقاى نام هركس، بسته به آثار وجودى اوست، خواه بناى خيريه و ساختمان عام المنفعه باشد، خواه تأليفات و تصنيفات. گاه كتابى علاوه بر جاودانه ساختن نام مؤلف، سبب عظمت و عزت مرامى يا ملتى يا مذهبى مى‌شود. تأليفات و آثار مرحوم شيخ آقابزرگ چنين است، كه در اين‌جا به شرح مختصرى از كتابهاى وى مى‌پردازيم:

١. الذريعة الى تصانيف الشيعه‌

مهمترين و ارزشمندترين تأليفات شيخ آقابزرگ الذريعة الى تصانيف الشيعة است.

در اين كتاب، خواننده با بيش از ٥٠ هزار كتاب شيعى كه در طول قرون متمادى به زبانهاى عربى، فارسى، تركى، اردو و گجراتى، تأليف يافته است، آشنا مى‌شود.

نگارش كتابشناسى از ديرباز تاكنون مورد توجه مسلمانان بوده است.

ابو الفرج محمّد ابن اسحق نديم بغدادى (معروف به ابن نديم و از وراقان بغداد (د. ٣٨٠ ه. ق)) الفهرست را كه از قديمترين مآخذ كتابشناسى اسلام است، به رشته تحرير درآورد.[١]

[١]. ر. ك: تهرانى، الذريعة، ج ١٦ ص ٣٧٢.