شيخ محمّد محسن (كه به علت همنامى با پدربزرگش، حاج محسن، به آقا بزرگ معروف شد) در شب پنجشنبه يازدهم ربيع الاول ١٢٩٣ ه. ق در محله پامنار تهران، ديده به جهان گشود.

خاندان او همه از تجّارى بودند كه به ظن قوى از گيلان به تهران مهاجرت كرده و از ١٢٥٠ ه. ق در اين شهر ساكن شده بودند و به «محسنى» شهرت داشتند.

پدرش حاج على (د. ١٣٢٤ ه. ق) از تاجران آگاه و علم‌پرور و عالم دوست و مادرش بانويى علويه و صالحه بود. از والد او كتابى در تاريخ دخانيات و فتواى استعمارشكن ميرزاى شيرازى، در دست است كه هم اكنون در كتابخانه شيخ موجود مى‌باشد، و گزارشى از آن نيز در الذريعة آمده است.

جدش، مرحوم حاج محسن، نيز تاجر بود كه به يارى منوچهر خان معتمد الدوله گرجى، نخستين چاپخانه ايران را بنياد نهاده و نيز حمامى عمومى را براى مردم ساخت.

تحصيلات‌

در دامان پاك پدر و مادر متدينش دوران كودكى را پشت سر نهاد و باليد و پس از آموختن قرآن نزد برخى از اعضاى خانواده، در هفت‌سالگى روانه مكتبخانه‌اى در محله خود شد و تا ١٠ سالگى برخى از دروس متداول را فراگرفت.

پدرش كه سخت به روحانيت عشق مى‌ورزيد، در مجلسى با حضور علما و بزرگان، او را ملبس به لباس روحانيت كرد و بدين‌گونه، كلمه «شيخ» بر ابتداى «آقابزرگ» افزوده شد.

اساتيد

شيخ آقابزرگ پس از آن، رهسپار مدرسه مروى و استفاده از اساتيد آنجا شد و در مدت ١٢ سال (تا سال ١٣١٥ ه. ق) علوم بسيارى را فراگرفت. نام برخى از