اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ١٧٠
٧. سيد مرتضى كشميرى (١٢٦٧- ١٣٣٣ ه. ق) صاحب «كشف الضمائر» و «تقويم المحسنين»
٨. حاج ميرزا حسين نورى (١٢٥٤- ١٣٢٠ ه. ق) صاحب «مستدرك الوسائل» و «نجم الثاقب»
توانايى علمى
علّامه تهرانى مىنويسد:
«من او را در نجف اشرف در سال ١٣١٤ ه. ق يك سال پس از هجرت به نجف- شناختم و اين زمانى بود كه هر دوى ما نزد خاتم المحدثين مرحوم محدث نورى به شاگردى مىپرداختيم و پس از ساليانى چند، علامه حاج شيخ عباس قمى هم به ما پيوست (او به واسطه حاج شيخ على زاهد قمى، محدث نورى را شناخت و بدو پيوست). ما سه نفر از همه اتصالمان بدو بيشتر، و استفادهمان از او زيادتر، و همراهىمان با وى شديدتر بود، تا زمانى كه خداوند او را به سوى خود فراخواند. و اين اتصال و دوستى ما با گذشت زمان، روزبهروز بيشتر و محكمتر گرديد تا آنكه من پس از درگذشت استادمان محقق خراسانى در سال ١٣٢٩ ه. ق، به سامراء، براى استفاده از درسهاى ميرزا محمّد تقى شيرازى رفتم و او براى زيارت قبور مقدسه عسكريين- عليهما السّلام- بسيار به سامرا مىآمد و در خانه ما مدتى طولانى اقامت مىگزيد. در خلال اين مدت، به درس و بحث برخى از اساتيد حاضر مىشد و در مسائل علمى، فراوان مذاكره و مناقشه مىكرد. او در تأليف و مراجعه و استنساخ و مانند آن، دائم الاشتغال بود. از تأليف، حتى در سفر و غربت، سست و خسته نمىشد. لذا از نگارش برخى از آثارش در نجف، و از برخى ديگر در مسجد كوفه- در ايام اعتكاف- و از برخى ديگر در كاظمين و سامرا، و از برخى از كتابهايش در مدينه يا مكه، در ايام تشرفش به حج بيت اللّه الحرام فراغت جسته است».[١]
[١]. آقابزرگ تهرانى، نقباء البشر، ج ٤، ص ١٣٢٤- ١٣٢٥.